و زمان جارى مىكند .
قرآن در اين درس تأكيد مىكند كه نيكوكار در دنيا و آخرت تنها از جانب خدا پاداش نمىيابد ، بلكه ستودن و سپاسگزارى از او چون بوى خوش ميان مردم پراكنده مىشود ، و پروردگار ما اين حقيقت در بيش از دو آيه در مورد پيامبر خود ابراهيم ( ع ) تأكيد كرده و اين امر بر اهميّت نقش احسان در رسالت پيامبران و نبوّت ايشان ( ع ) دلالت دارد .
شرح آيات :
[ 71 ] قرآن پس از آن كه در دو آيهء پايان درس پيشين نقش فشارى را كه از طرف پدران در زندگى نسلهاى بعد وارد مىشود بيان كرد ، در اين جا بيان مىكند كه اين امر مشكل بشر از ديرگاه بوده است .
/ 247 «
وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ
- و پيش از آنها بيشتر پيشينيان گمراه شدهاند . » بر اثر همين عامل كه پيروى به خطا از پدران باشد .
[ 72 ] ولى خدا انبياء و پيامبران را براى آنان فرستاد تا با هشدار آنها را از سرانجام گمراهى بر حذر دارند ، شايد به حق راه يابند و هدايت شوند .
«
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ
- و ما هشدار دهندگانى به ميانشان فرستاديم . » [ 73 ] امّا آنها هشدارها را تكذيب كردند و با پيامبران جنگيدند ، پس خدا آنها را سرنگون ساخت و آثار و اخبارشان را باقى نهاد تا عبرت كسانى باشند كه پس از آنها مىآيند .
«
فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ
- پس بنگر كه سرانجام آن هشدار دادهشدگان چگونه بود . » اين مسئوليّت انسان در برابر تاريخ است كه از آن براى زندگى و آيندهء خود بهره جويد . و هنگامى كه خدا از پيامبر خود مىخواهد كه در آن بنگرد ، براى آن است كه هشيارى و آگاهى نسبت به تاريخ به اهل رسالت اعتماد به خود و