دستور على عليه السلام به مالك اشتر دربارهء جلب رضايت توده مردم
كارى كه بايد از مهمترين كارهاى تو باشد ، ميانه روى در حق و همگانى بودن عدالت است كه موجب رضايت عموم مردم است .
چه اين كه خشم عمومى رضايت و خشنودى اقليت را پايمال مىسازد و خشم اقليت در برابر رضايت عمومى اهميت ندارد . هيچ كس بر والى ( حكمران ) سنگينتر در هنگام گشايش ، كم يارىدهندهتر در وقت گرفتارى ، ناراضىتر ، در برابر انصاف و برابرى ، پراصرارتر در خواهش كم سپاستر در موقع تقسيم و دير عذرپذيرتر و در سختىها كمصبرتر از اقليت نيست . ستون دين و اجتماع مسلمانان و افراد آماده در مقابل دشمنان ، فقط عامهء مردم و اكثريت آنان مىباشد . بدين جهت بايد با آنان همراه بوده و ميل و رغبت تو با آنان باشد . « 1 » على عليه السلام در اين فراز تحليلى بسيار ارزنده از بافت اجتماعى و قشرهاى تشكيلدهنده آن ارائه مىدهد كه زمامدار چگونه بايد مواظب رفتار خود بوده و از كدام قشر در پيش بردن اهداف اجتماع مدد گيرد . بر اين اساس ، امام بافت اجتماع را بر دو دستهء اقليت و اكثريت تقسيم نموده و خصلتهاى هر دو گروه و عملكرد آنان را بازگو مىكند .
مراد از رعيت ، اكثريت هستند كه در برابر آن خاصه - به تعبير مولى -
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، صبحى صالح ، ص 429 . .