خويش و روح گردنكشى و فقدان روح تسليم در برابر مكتب انبياست .
بهترين عامل عملى كه در انسان زمينهء خضوع و فروتنى را فراهم مىكند ، نماز است و به اين فلسفه بهطور كامل در فرمايش حضرت رضا عليه السلام تصريح شده است :
به راستى علت و فلسفهء نماز ، اعتراف به پروردگارى خداى بزرگ و توانا و نفى هرگونه همتا و با ذلت و بيچارگى و فروتنى ايستادن در پيشگاه او و اقرار به گناه و آمرزش از گناهان گذشته است . همچنين نهادن صورت بر خاك در هر روز براى بزرگ داشت خداى بزرگ و همواره به ياد وى بودن است بدون اين كه بنده او را فراموش نموده و ناسپاسى كند و فروتنى بيشترى نمايد و براى اين است كه در رغبت وى درطلب دين و دنيا بيفزايد .
علاوه بر اينها ، نماز در صبح و شام مداوت بر ذكر خداست كه انسان مولا و آفريدگار و مدبّر خود را فراموش نكند تا دچار ناسپاسى و طغيان نشود ، و در هر حال از معصيت و فساد بپرهيزد . « 1 » امام عليه السلام يكى از حكمتهاى نماز را « خلع الانداد » ( نفى شريك قرار دادن ) مىداند . واضح است مراد امام بتپرستى نيست كه در جزيرة العرب معمول بود ؛ زيرا بتپرستى به نحوى كه در جاهليت مرسوم بوده برچيده شده بود . بلكه مراد از قرار دادن همتا يعنى حكومتى جز حكومت الهى را
هامش
( 1 ) . شيخ صدوق اين روايت را در علل الشرايع و من لا يحضره الفقيه به اسناد خود از محمد بن سنان از حضرت رضا عليه السلام در جواب سؤال كتبى محمد بن سنان از امام رضا عليه السلام نقل فرموده است . .