جملهء « براهينُهُ الكافيةُ » ، اشاره است به اين كه در قرآن كريم ، براى هر كس به اندازهء فهم و فراخور استعدادش دليل وجود دارد كه به نمونههايى از آن اشاره شد .
فَضائُلُهُ المَندوبة ؛ در قرآن مىتوان به فضيلتهايى كه واجب نيست ولى بر آن تأكيد شده است ، رسيد .
فضل ، در مقابل نقص يعنى فزونى است . در دعاى صحيفهء سجاديه است : اذْ كلُّ نِعَمِكَ ابتداءٌ ، وَ كلٌ إِحسانِكَ تَفضّلٌ ؛ بارالها ! همهء نعمتهاى تو ابتدايى ، و نه براى مكافات عملى است كه انجام شده ، و همهء احسان تو تفضل و افزون بر استحقاق است .
در قرآن كريم به اعمالى دعوت شده كه در حد وجوب نيستند ولى سخت بر آنها تأكيد شده ، مثلًا نماز شب يا استغفارِ سحرگاهان :
« وَالمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَ سْحارِ » « 1 » يا « وَبِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ » ؛ « 2 » از صفات مؤمنان آن است كه در سحرگاهان از گناهان خود طلب آمرزش مىكنند .
و رُخَصُهُ المَوهُوبَةُ ؛ به وسيلهء قرآن مىتوان به رخصتهايى كه بخشيده شده دست يافت ، مثلًا همبستر شدن با همسر در شبهاى ماه رمضان حرام بوده ولى اين حكم بخشيده شده است . چنان كه از آيهء ذيل استفاده مىشود .
« أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ . . . » ؛ « 3 »
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيهء 16 . .
( 2 ) . ذاريات ، آيهء 18 . .
( 3 ) . بقره ، آيهء 186 . .