« ياأَيُّها العَزِيزُ مَسَّنا وَأَهْلَنا الضُّرُّ وَجِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنا إِنَّ اللَّهَ يَجْزِى المُتَصَدِّقِينَ » ؛ « 1 »
اى ارجمند ! ما و خاندان ما دچار تنگ دستى شده ، با سرمايهء اندك به پيشگاه تو آمديم . پس پيمانه ما را سرشار كن و به رسم صدقه با ما رفتار كن . خدا صدقهدهندگان را جزا مىدهد .
قرآن اينگونه ، تصويرى مجسم از غلبهء خداوند را ارائه مىدهد كه ارادهاش بر هر چه تعلق گيرد غالب مىشود .
منكشفةٌ سَرائرُه ؛ باطنهاى قرآن ظاهر و منكشف است . ممكن است مراد از باطن قرآن ، در مقابل ظاهر ، آيهاى باطنى باشد و ممكن است مراد چند باطن ، يعنى معانى مخفى يك يك آيات - كه جز اهلش آنها را در نمىيابد - باشد .
در روايات رسيده ، مراد از « بطون قرآن » معناى دوم است و مراد انكشاف باطن انكشاف در نزد اهلش است كه عبارتند از اهل بيت رسول اكرم صلى الله عليه و آله .
مُتجلّيةٌ ظواهرُه ؛ ظواهر قرآن متجلى است . در لغت ظاهر مقابل باطن است ؛ ولى ظاهر ، در اصطلاح علم اصول ، در مقابل نص است و اين اصطلاح از ريشهء لغوى گرفته شده است . به معنايى ظاهر مىگويند كه عرف از آن لفظ معنايى را مىفهمد ؛ هرچند احتمال معناى ديگر هم داشته باشد .
هامش
( 1 ) . همان ، آيهء 88 . .