به جهت كثرت گواهان ، ما به آنچه بزرگان متقدم شيعه نگاشتهاند اكتفا ميكنيم ؛ شيخ كلينى متوفاى سال 329 كه تقريباً تمام غيبت صغرى را درك كرده است ، شيخ صدوق م 381 ، شيخ مفيد م 413 و شيخ طوسى م 460 . در ابتدا برخى روايات ايشان دربارهى خصوص كسانى كه آن حضرت را مشاهده كردهاند ميآوريم ، بعد از آن تنها اسامى كسانى كه در كتب اين چهار بزرگوار روايت مشاهدهى آنها آمده است را خواهيم آورد . از جملهى آنها : 4 . كافى 1 / 329 با سند صحيح از عبد الله بن جعفر حميرى روايت ميكند : « من و ابو عمرو ( رحمه الله ) [ عثمان بن سعيد سفير نخست امام عصر ( عجل الله تعالى فرجه الشريف ) ] نزد احمد بن اسحاق بوديم . احمد بن اسحاق به من اشاره كرد تا از ايشان دربارهى جانشين سؤال كنم ، من هم گفتم : اى ابا عمرو ! ميخواهم از شما در مورد مطلبى پرسش كنم ، و البته كه هيچ شكى در اين رابطه ندارم ، اعتقاد من اين است كه زمين از حجت خالى نميشود ، مگر چهل روز پيش از قيامت ، آن هنگام است كه حجت از ميان برداشته ، و درِ توبه بسته ميشود ، پس لم يك يَنْفَعُ نَفْساً إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْراً ، ( 1 ) كسى كه قبلاً ايمان نياورده يا خيرى در ايمان آوردن خود به دست نياورده ، ايمان آوردنش سود نميبخشد . آنان شرار خلق خداوند عزوجل هستند ، و قيامت بر آنان بر پا ميشود . من دوست دارم بر يقينم افزوده شود ، و ابراهيم ( عليه السلام ) هم از پروردگارش درخواست كرد به او نشان دهد چسان مردگان را زنده ميگرداند ، قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي ، ( 2 ) فرمود : مگر ايمان نياوردهاي ؟ گفت : چرا ، ولى تا دلم آرامش يابد ، ابو على احمد بن اسحاق برايم گفت : به ابو الحسن [ امام هادي ( عليه السلام ) ] گفتم : با چه كسى ارتباط داشته باشم ، از كه دينم را اخذ كنم و قول كه را بپذيرم ؟ ايشان فرمودند : عَمرى [ عثمان بن سعيد ] مورد اعتماد من است ، پس هر آنچه از من به تو رساند از من رسانده است ، و هر چه از من به تو بگويد از من گفته است ، از او بشنو و فرمان بر ، زيرا ثقهى امين است .
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 916
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٩١٦
هامش
( 1 ) . سورهى انعام / 158
( 2 ) . سورهى بقره / 260