نكاح : ملاك در وجوب انفاق بر خويشان نزديك ، همچون پدر ، مادر و فرزند ، نياز آنان بر حسب شأنشان است ؛ از اين رو ، چنانچه يكى از آنان بر كسبى نامناسب شأن خود توانايى داشته باشد ، اما بدان اشتغال نورزد ، دادن نفقه به او واجب است ؛ ولى اگر قادر بر كسب مناسب شأنش باشد و به جهت تنبلى و راحتى آن را ترك كند ، واجب النفقه نخواهد بود . همچنين است در مقدار نفقه كه بايد شأن واجب النفقه لحاظ شود ؛ از اين رو ، چنانچه شأن زن ، داشتن خدمتكار باشد ، بر مرد واجب است براى او خدمتكار بگيرد . 5
1 . العروة الوثقى 4 / 103 ؛ مستمسك العروة 9 / 225 * 2 . مستمسك العروة 9 / 223 - 224 * 3 . العروة الوثقى 4 / 285 ؛ مستمسك العروة 9 / 537 - 539 * 4 . العروة الوثقى 4 / 364 ؛ مستمسك العروة 10 / 75 - 76 * 5 . وسيلة النجاة / 769 - 770 ؛ هداية العباد ( گلپايگانى ) 2 / 383 ؛ مهذب الأحكام 25 / 317 .
شب
شب زمان بين غروب آفتاب تا طلوع فجر صادق مقابل روز .
شب كه در لغت عرب از آن به « ليل » تعبير مىشود ، هرچند در لغت بر مدت زمان بين غروب آفتاب و طلوع آن اطلاق شده ، 1 ليكن مراد از آن در شرع مقدس و نزد معروف و مشهور فقها مدت زمان بين غروب خورشيد ( ناپديد شدن قرص آن يا زوال حمرهء مشرقيه بنابر اختلاف اقوال ) و طلوع فجر صادق ( آغاز وقت نماز صبح ) است . 2 برخى معاصران ، شب را - جز در موارد استثنا شده ، مانند روزه - همان معناى لغوى دانستهاند . 3 از احكام آن در بابهاى زيادى نظير طهارت ، صلات ، صوم ، اعتكاف ، حج ، جهاد ، نكاح ، صيد و ذباحه و اطعمه و اشربه سخن گفتهاند .
شب ، ظرف زمانى براى انجام دادن عباداتى همچون نمازهاى واجب مغرب و عشا ، نافلههاى شبانه ، نماز وحشت ( - - - ) نماز وحشت ) ، بيتوته در منى و نزد همسر ، قرار داده شده است ؛ چنان كه شبهاى خاصى موضوع تشريع عباداتى مستحب ؛ اعم از نماز و دعا و غير آن قرار گرفته است ، مانند شبهاى ماه رمضان ، شبهاى قدر ، جمعه ، غدير ، عرفه ، عيد فطر و قربان ، مبعث و . . . .