بوده است . 1 برخى ديگر آن را واژهاى عربى و از ريشه « سِمه » به معناى نشانه دانستهاند . 2 بعضى گفتهاند : سيميا به نوع غير حقيقى سحر اطلاق مىشود و مراد از آن ايجاد صورتهاى خيالى است ، بدون آنكه در خارج واقعيتى داشته باشد . گاهى نيز به ايجاد آن صورتها در حس اطلاق مىگردد ؛ بدين گونه كه ساحر بر مادّه و جوهر هوا ، آن صورتها را مىپوشاند و آنها را آشكار مىسازد ؛ ليكن به دليل لطافت جوهر و مادّهء هوا ، صورتهاى نمود يافته به سرعت ناپديد مىشوند . 3
از كلمات برخى استفاده مىشود كه سيمياگران با كنار هم گذاشتن حروف و تركيب اسمها و كلمات ، در مخيّلهء افراد تصرف مىكنند و صورتهاى خيالى را در ذهن آنان به گونهاى ترسيم مىكنند كه گويى واقعيت خارجى دارند ؛ در حالى كه صرفاً خيال است و واقعيتى در خارج وجود ندارد . در حقيقت ، آنچه افراد به واسطهء آن در بيدارى مىبينند شبيه آن چيزى است كه انسان در خواب مىبيند . 4
مستفاد از كلمات برخى ديگر اين است كه ايجاد صورتهاى تخيلى بخشى از سيميا مىباشد و بخش ديگر آن واقعى است ؛ از اين رو ، برخى سيميا را اين گونه تعريف كردهاند : دانشى كه از آميختن قواى ارادى با قواى خاص مادى براى دستيابى به تصرفات شگفتآور در امور طبيعى بحث مىكند . كه نوعى از آن تصرف در خيال است و « حَسْرُ العُيون » ناميده مىشود . 5 از احكام عنوان ياد شده به مناسبت در باب تجارت سخن گفتهاند .
حكم : عمل سحر و نيز ياد دادن و ياد گرفتن آن جهت عمل و گرفتن اجرت در ازاى آن ، حرام و باطل است . سيميا بر اساس تعريفهاى ياد شده از مصاديق سحر ، بلكه به تصريح برخى از بارزترين مصاديق آن است . 6
( - - - ) سحر )
1 . روح المعانى 16 / 227 * 2 . الفتوحات المكية 2 / 135 * 3 . التنقيح الرائع 2 / 14 ؛ كشف الظنون 2 / 1019 ؛ الدروس الشرعية 3 / 164 * 4 . الفتوحات المكية 2 / 135 و 3 / 43 ؛ شرح فصوص ( قيصرى ) / 632 * 5 . الميزان 1 / 244 * 6 . كتاب المكاسب 1 / 273 ؛ الميزان 1 / 244 ؛ ماوراء الفقه 3 / 74 - 75 .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 577
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٥٧٧