سرم
- - - ) تزريق
سرما
- - - ) سردى
سرماخوردگى
- - - ) زكام
سرمايه
- - - ) رأس المال
سُرمَن رَأى
- - - ) سامرا
سرمه
سرمه : مادهاى جهت زينت و تقويت چشم .
سرمه يا « كحل » بيشتر بر سنگ سرمه ( آنتيموان ) اطلاق مىشود كه در عربى به آن « اثمد » گويند . سنگ سرمه سنگى است به رنگ آبه ( سرمهاى ) كه ساييده و به پلكها و مژهها كشيده مىشود . اين سنگ با مواد ديگر نيز مخلوط مىگردد . سرمه ، بر هر مادهاى كه بر چشم كشند و بر نرم شدهء سولفور آهن يا نقره و بر مخلوطى از آهن و سرب و بعضى مواد ديگر نيز اطلاق مىشود . 1
از احكام آن در بابهايى نظير طهارت ، صوم ، حج و نكاح سخن گفتهاند .
سرمه كشيدن بخصوص با « اثمد » ، بويژه هنگام خواب در شب مستحب است . چنان كه مستحب است تعداد دفعات سرمه كشيدن در هر بار فرد باشد نه زوج ؛ جز هنگام خواب كه مستحب است بر چشم راست چهار و بر چشم چپ سه بار سرمه بكشد . 2
در حرمت يا جواز استفاده از سرمه دان طلايى يا نقرهاى اختلاف است . 3
كشيدن سرمهء آميخته با چيز تلخ يا معطر كه طعم آن به حلق مىرسد براى روزه دار مكروه است . 4 كشيدن سرمهء آميخته با چيز خوش بو بنابر قول مشهور بر محرم حرام است . در حرمت يا جواز كشيدن سرمهء غير مخلوط با چيز خوش بو در حال احرام ، اختلاف است . 5
سرمه كشيدن با سرمهء سياه و هر چيزى كه به جهت رنگ و مانند آن ، زينت محسوب شود ، بر زن در عدّه وفات ( - - - ) عدّه ) حرام است . 6
1 . لغت نامهء دهخدا ؛ فرهنگ معين ؛ فرهنگ بزرگ سخن / واژههاى « سرمه » ، « اثمد » ، « سنگ سرمه » ؛ لسان العرب ، واژهء « كحل » * 2 . وسائل الشيعة 2 / 99 - 102 * 3 . جواهر الكلام 6 / 334 - 335 ؛ العروة الوثقى 1 / 294 - 295 * 4 . جواهر الكلام 16 / 317 - 318 * 5 . 18 / 346 - 348 * 6 . 32 / 276 .