تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 425

مساهمون:

ص٤٢٥
الفاظ صريح طلاق بر شمرده شده است . 2 ( - - - ) تسريح به احسان ) 1 . احزاب / 49 * 2 . الإنتصار / 300 - 301 ؛ المبسوط 4 / 347 - 348 ؛ الحدائق الناضرة 25 / 199 - 204 .

سرارى

- - - ) تَسرّى

سراشيبى

- - - ) شيب

سرايت

سرايت انتقال ، نفوذ و گسترش .

از آن در بابهاى عتق ، يمين ، حدود ، قصاص و ديات سخن گفته‌اند . سرايت آزادى : بنابر قول مشهور ، از اسباب آزادى برده ، سرايت است ؛ بدين معنا كه هرگاه مولا بخشى از بردهء خود را آزاد كند ، آزادى به همهء برده سرايت كرده و وى آزاد مىگردد . 1 چنان كه اگر مولايى كه مالك نيمى از برده است ، سهم خود را آزاد كند ، با داشتن توانايى مالى - پس از تعيين قيمت برده - بايد بهاى سهم شريكش را بپردازد تا برده آزاد گردد و در صورت نداشتن توانايى مالى ، بايد خود برده با كار و تلاش ، بهاى سهم او را بپردازد و به كلّى آزاد شود و در صورت عدم امكان ، يا خوددارى از آن و نيز عدم امكان پرداخت بهاى سهم مولا از بيت المال ، سرايت منتفى است و آزادى تنها به نسبت سهم مولايى كه به آزادى برده اقدام كرده است ، واقع مىشود . 2 سرايت در قسم : كسى كه با سوگند خوردن ، گوشت يا شير حيوانى را بر خود حرام كرده ، آيا اين حكم به بچه‌هاى آن حيوان نيز سرايت مىكند ؟ مسئله اختلافى است . 3 سرايت در جنايت : مراد اين است كه جنايت بر عضوى - به آسيب رساندن يا بريدن - موجب آسيب ديدن يا قطع عضوى ديگر ، و يا منجر به مرگ آسيب ديده گردد . سرايت در جنايتى كه هنگام وقوع آن ضمان آور بوده ، موجب ضمان است . از اين رو ، در موارد ثبوت قصاص ، مانند جنايت عمدى ، بنابر قول مشهور ، سرايت جنايت نيز قصاص آور است . بنابر اين ، اگر جانى انگشت دست مسلمانى را قطع كند