سال
سال دوازده ماه .
سال شرعى كه احكام مرتبط با زمان بر اساس آن تنظيم شده ، سال قمرى است كه دوازده ماه ( - - - ) ماه ) است . بر اساس محاسبهء نجومى ، يك ماه قمرى - كه به فاصلهء زمانى قرار گرفتن دوبارهء خورشيد و ماه بر يك خط نصف النهار و يا مقارنهء مجدد آن دو اطلاق مىگردد - 29 روز و دوازده ساعت و 44 دقيقه است . بنابر اين ، سال قمرى 354 روز و هشت ساعت و 48 دقيقه خواهد بود ؛ ليكن از آنجا كه مقدار زمان هر سال ، هشت ساعت و 48 دقيقه ، افزونتر از 354 روز است ، به طور تقريب در هر سه سال قمرى يك سال كبيسه و به طور دقيق در هر سى سال ، يازده سال كبيسه اتفاق مىافتد كه شمار آن 355 روز خواهد بود . 1
سال شمسى عبارت است از مدت يك دورهء حركت انتقالى زمين به دور خورشيد و معادل است با دوازده ماه شمسى و 365 روز و پنج ساعت و 48 دقيقه و 46 ثانيه . از عنوان ياد شده در بابهاى طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، حجر ، وصيّت ، نكاح و طلاق سخن گفتهاند .
طهارت : بنابر قول مشهور ، زن غير قرشى و غير نبطى با سپرى شدن پنجاه سال قمرى از عمرش يائسه مىشود . سن يائسگى در زن قرشى ( - - - ) قرشيه ) و نبطى ( - - - ) نبطيه ) اتمام شصت سال قمرى است 2 ( - - - ) يائسگى ) .
صلات : خواندن نماز ميّت بر ميّتى كه شش سال قمرى او تمام شده باشد واجب است . 3
زكات : از شرايط تعلق زكات به انعام ثلاث ( گاو ، گوسفند و شتر ) و نقدين ( طلا و نقره ) گذشت يك سال قمرى از مالكيت مالك نسبت به آنها است ؛ بدين معنا كه با سپرى شدن يازده ماه ملكيت و ورود در ماه دوازدهم ، زكات آنها واجب مىشود . بنابر اين ، چنانچه در طول مدت يازده ماه يكى از شرايط وجوب زكات ، همچون عقل و نصاب از بين برود ، سال باطل و زكات منتفى مىشود 4 ( - - - ) زكات ) .