اطلاق شده است ؛ چنان كه واژهء « روز » نيز بر شبانه روز اطلاق گرديده است ، ليكن مراد از آن در شرع مقدس و كلمات فقها زمان بين طلوع فجر صادق - آغاز وقت نماز صبح - و غروب خورشيد - ناپديد شدن قرص آن يا زوال حمرهء مشرقيه ( - - - ) حمرهء مشرقيه ) بنابر اختلاف اقوال - است . 1
برخى معاصران ، روز را - جز در موارد استثنا شده ، مانند روزه - زمان بين طلوع و غروب خورشيد ، كه عرف از آن به روزِ كارى تعبير مىكند ، دانستهاند ؛ 2 ليكن معناى معروف و مشهور آن همان زمان بين طلوع فجر و غروب آفتاب است . بر اين معنا ادعاى اجماع نيز شده است . از آن در بابهاى طهارت ، صلات ، صوم و حج سخن گفتهاند .
جايگاه : در شريعت مقدس به روز ، گاه به عنوان وقت انجام دادن برخى عبادات و گاهى به عنوان شرط ركنى بعضى عبادات ديگر ، نگريسته شده است . چنان كه روزهايى خاص به جهت برخوردارى از شرافت و فضيلت ، به اعمال و عباداتى ويژه اختصاص يافتهاند .
روز ، وقت به جا آوردن نمازهاى واجبِ صبح ، ظهر ، عصر ، جمعه و عيدين و نافلههاى يوميّه و نيز غير نماز ، مانند وقوف به عرفه ( - - - ) وقوف ) ، رمى جمرات ( - - - ) رمى جمره ) و قربانى ( - - - ) قربانى ) است .
روز ، شرط ركنى روزه است و بدون آن ، روزه تحقق نمىيابد ؛ چراكه حقيقت روزه خوددارى از مفطرات ( - - - ) افطار ) در روز است ( - - - ) روزه ) .
در برخى روزها به جهت برخوردارى از فضيلت و شرافتى خاص ، اعمال و عباداتى ويژه همچون نماز ، روزه ، غسل ، دعا و انفاق در راه خدا تشريع شده است ، مانند روزهاى ماه رمضان ، غدير ، عاشورا ، مباهله ، عرفه ، عيد فطر و قربان ، مبعث ، نهم ربيع الاوّل ، نوروز و بعضى روزهاى ماه رجب و شعبان .
1 . بحار الأنوار 83 / 74 - 75 ؛ الحدائق الناضرة 6 / 54 - 55 ؛ جواهرالكلام 7 / 219 - 220 * 2 . التنقيح ( الصلاة ) 1 / 271 - 275 .
روز ترويه
روز تَرْويه هشتم ذيحجّه .
از احكام آن دربابهاى طهارت ، صوم و حج سخن گفتهاند .