حديث غريب
حديث غريب : از اقسام خبر واحد .
اين عنوان از اصطلاحات علم درايه است .
حديثى را غريب خوانند كه تنها يك راوى - هر چند در يكى از مراتب و طبقات سلسله سند - داشته باشد . از جمله مصاديق آن ، حديثى است كه فراز اضافى در متن يا سند آن را تنها يك راوى نقل كند .
غرابت حديث يا در متن و سند آن است ، مانند حديثى كه متن آن را تنها يك نفر نقل كرده باشد ، و يا تنها در سند آن ، مانند حديثى كه متن آن را گروهى از ابن ابى عمير نقل كرده باشند و تنها يك نفر آن را از ديگرى همچون حسين بن سعيد نقل كرده باشد .
حديثى كه غرابت آن در متن باشد - نه در سند - وجود ندارد ، مگر آنكه حديثى يافت شود كه يك نفر آن را روايت كرده باشد و جمع زيادى آن را از وى نقل كرده باشند . چنين حديثى هم به لحاظ اسناد غريب است و هم مشهور ؛ زيرا اسناد آن در طرف نخست آن غرابت دارد و در طرف ديگر شهرت .
از اقسام حديث غريب ، وجود غرابت به لحاظ لفظ يا فقه الحديث است ، هرچند به لحاظ متن و اسناد غريب نباشد ، مانند حديثى كه متن آن داراى الفاظ مشكل ، نامأنوس و دور از ذهن باشد .
حديث غريب به اقسام چهار گانهء حديث ( صحيح ، حسن ، موثّق و ضعيف ) تقسيم مىشود . « 1 »
( - - ) خبر واحد )
حديث قدسى
حديث قُدسى : كلام خدا جز قرآن .
محتواى حديث قدسى كلام خداوند است كه با فرستادگان خود سخن گفته است . در تفاوت حديث قدسى با قرآن گفتهاند : نسبت به حديث قدسى تحدّى صورت نگرفته ، بر خلاف قرآن كه مردم را به تحدّى فرا خوانده است . و نيز قرآن ، وحى از طريق جبرئيل است ؛ اما حديث قدسى الهام گونه و مانند آن است . « 1 »
هامش
( 1 ) نهاية الدراية ( سيدحسن صدر ) / 160 - 162 .
1 مشرق الشمسين / 24 ؛ الرواشح السماوية / 291 ؛ مجمع البحرين 6 / 371 .