هر دو ترقوه ديهء كامل و در يكى نصف ديه ثابت دانستهاند . « 4 » برخى قائل به ثبوت ارش ( - - ) ارش ) شدهاند . « 5 »
بعضى ديهء ترك برداشتن ترقوه را 32 دينار ، آشكار شدن استخوان و برآمدگى پيدا كردن آن را 25 دينار و جابهجا شدن آن را بيست دينار و سوراخ شدن آن را ده دينار دانستهاند . « 6 » برخى در همهء موارد ياد شده تنها ارش را ثابت دانستهاند . « 7 »
ترقيق
ترقيق : نازك و كم حجم ادا كردن حرف ، مقابل تفخيم .
ترقيق به معناى ياد شده از اصطلاحات علم تجويد است كه در باب صلات به مناسبت به آن اشاره شده است .
رعايت صفات حروف همچون ترقيق كه از محسّنات تجويدى است ، در نماز واجب نيست « 1 » ( - - ) تجويد ) .
ترك
ترك : انجام ندادن ، مقابل فعل .
ترك ، در فقه موضوع احكام پنجگانهء تكليفى قرار گرفته است .
حرام : وجوب هر فعل ، مقتضى حرمت ترك آن - كه نقيض فعل ( ضدّ عام ) به شمار مىرود - مىباشد . « 1 » البتّه در اينكه حرمت ترك ، عقلى است يا شرعى مولوى ، اختلاف است . « 2 »
واجب : ميان فقها در متعلّق نهى اختلاف است . برخى ، مطلوب در نهى را « ترك » - كه امرى عدمى است - دانسته و حكم به وجوب آن كردهاند « 3 » ( - - ) نهى ) .
مستحب و مكروه : در اينكه ترك عمل مستحب ، مكروه و ترك عمل مكروه ، مستحب است يا نه ، ميان فقها اختلاف است . « 4 »
هامش
( 4 ) . الوسيلة / 449 ؛ المهذب البارع 5 / 352 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 586
( 5 ) . جواهر الكلام 43 / 287 - 288 ؛ مبانى تكملة المنهاج 2 / 324 - 325
( 6 ) . الوسيلة / 449 ؛ مبانى تكملة المنهاج 2 / 324
( 7 ) . جواهر الكلام 43 / 288 .
1 . الحدائق الناضرة 8 / 114 .
1 . جامع المقاصد 5 / 13 ؛ روض الجنان 1 / 441
2 . اصول الفقه 1 / 264 ؛ محاضرات فى اصول الفقه ( مسلسل 44 ) 2 / 286
3 . اصول الفقه 1 / 264 ؛ مدارك الاحكام 3 / 182
4 . جواهر الكلام 10 / 117 و 13 / 266 ؛ رياض المسائل 1 / 169 - 170 و 2 / 204 .