ترغيب و تشويق بسيار شده است . اين استحباب هنگام تمايل هر يك از دو زوج به استمتاع بيشتر مورد تأكيد قرار گرفته است . « 2 »
مكروه : استمتاع در شرايطى مكروه مىگردد مانند استمتاع از محدودهء ناف تا زانوى همسر به جز قبل در حال حيض ( - - ) حيض ) . مشهور فقها در اين فرض استمتاع از روى لباس را بدون تماس مستقيم با بدن مكروه نمىدانند . « 3 »
2 . استمتاع حرام : حرمت استمتاع يا ذاتى است يا عرضى .
حرمت ذاتى : استمتاع از غير همسر و كنيز اعم از انسان و حيوان « 4 » به لواط « 5 » ( - - ) لواط ) ، مساحقه « 6 » ( - - ) مساحقه ) و جز آن دو و نيز از طريق استمناء « 7 » ( - - ) استمناء ) حرام است .
حرمت عرضى : هر نوع استمتاع حلال در حال احرام « 8 » ( - - ) احرام ) ، همچنين استمتاع روزهدار از همسر خود در صورتى كه بداند منجرّ به بيرون آمدن منى مىشود ( انزال ) ، حرام است . « 9 »
استمتاع به نحو آميزش با همسر نابالغ « 10 » ، همسرى كه در عدّهء وطى به شبهه به سر مىبرد « 11 » و آميزش در قبل همسر در حال حيض حرام است ؛ ليكن استمتاع به غير آميزش در موارد ياد شده جايز است . « 12 »
حق استمتاع : از جمله حقوق شوهر بر زن ، حق استمتاع است و در صورت تعارض آن با ديگر حقوق و تكاليف ، حق استمتاع مقدّم است . بنابراين ، زن بدون اذن شوهر نمىتواند كارى انجام دهد كه با اين حق منافات داشته باشد مانند اجير شدن براى شير دادن « 13 » ، خروج از منزل « 14 » و انجام حج « 15 » و روزهء مستحبى « 16 » ، مگر آن كه محذور شرعى از استمتاع ، همچون ترك واجب و انجام حرام يا عقلى چون بيمارى وجود داشته باشد .
آثار : استمتاع آثار بسيارى دارد كه بيشتر آنها بر استمتاع از طريق آميزش ( - - ) آميزش ) مترتّب مىشود ، در اينجا به مهمترين آنها اشاره مىشود .
1 . كيفر : كيفر مترتّب بر استمتاع يا در آخرت است كه در صورت عدم توبه بر
هامش
( 2 ) وسائل الشيعة 20 / 22 - 23 .
( 3 ) مستمسك العروة 3 / 318 - 320 و التنقيح ( الطهارة ) 6 / 444 .
( 4 ) جواهر الكلام 41 / 637 .
( 5 ) 374 .
( 6 ) 387 .
( 7 ) 647 .
( 8 ) 18 / 308 و 317 .
( 9 ) الحدائق الناضرة 13 / 129 .
( 10 ) جواهر الكلام 29 / 414 - 416 .
( 11 ) مبانى العروة ( النكاح ) 1 / 254 .
( 12 ) العروة الوثقى 1 / 339 .
( 13 ) جواهر الكلام 27 / 297 و 311 .
( 14 ) 30 / 58 .
( 15 ) 17 / 332 .
( 16 ) 130 .