آرى ، هيچ يك از اين روايات از طريق صحيح نرسيده ؛ از اين رو احمد بن حنبل گفته است : اين حديث ، حديث صحيحى نيست .
بزّار نيز اين حديث را از پيامبر صلى اللَّه عليه وآله از طريق صحيح نمىداند ، مگر اين كه بيهقى در كتاب الاعتقاد گويد : اين حديث با سندى متصل و غير قوى و در حديث ديگر كه سند منقطع است به ما رسيده است . البته حديثى صحيح ، بخشى از مفاهيم اين حديث را تأييد مىكند كه همان حديث ابوموسى است كه به طريق مرفوعه نقل شده است . « 1 » اينك نگاهى به شرح حال ابن امير الحاج داريم . دانشمندان بزرگ اهل سنّت او را ستودهاند . ابن عماد گويد :
شمس الدين محمّد بن محمّد بن محمّد بن حسن معروف به ابن امير الحاج حلبى از دانشمندان بزرگ حنفىها در حلب بوده است .
وى پيشوايى دانشمند ، نگارهاى كه كتابهاى ارزشمند و مشهورى را تأليف كرده است . بزرگانى پاى درس او نشسته و به شاگردى او افتخار كردهاند . وى در پنجاه و چند سالگى در ماه رجب در شهر حلب ديده از جهان فرو بست . « 2 »
هامش
( 1 ) . التقرير والتخيير في شرح التحرير : 3 / 99 ، ر . ك : التيسير في شرح التحرير : 3 / 243
( 2 ) . براى آگاهى بيشتر از شرح حال او ر . ك : الضوء اللامع : 9 / 210 ، شذرات الذهب : 6 / 328 ، البدر الطالع : 2 / 254 و منابع ديگر