ابوحيّان به هنگام نقل اين حديث مىگويد :
حافظ ابومحمّد على بن احمد بن حزم در نوشتارى كه در ابطال رأى و قياس و استحسان و تعليل و تقليد دارد ، چنين مىنويسد : اين خبرى دروغين ، ساختگى و باطل است و هرگز صحيح نيست . « 1 » شرح حال نگاران به شرح حال ابن حزم اندلسى پرداختهاند .
ابن حجر عسقلانى درباره او مىنويسد :
او فقيه ، حافظ ، ظاهرى مذهب « 2 » و نويسندهء كتابهاى فراوانى است . وى جدّاً از قدرت حفظ بالايى برخوردار بود و احاديث فراوانى را در حفظ داشت ؛ ولى به دليل اطمينانى كه به حافظهاش داشت ، در سخن گفتن بىپروا بود ؛ نظير اظهار نظر در جرح و تعديل افراد و تبيين نام راويان . از اين رو تصوّرات زشتى نسبت به او ايجاد مىشد .
صاعد بن احمد ربعى دربارهء او مىگويد : در ميان همهء اندلسىها ، ابن حزم در علوم ، جامعتر و از معارف سرشارتر بود . با وجود اين ، ابن حزم در دانشِ بيان مهارت داشت ، از علم بلاغت بهرهمند بود و به سيره و انساب نيز آشنا بود .
هامش
( 1 ) . البحر المحيط في تفسير القرآن : 5 / 528 ، ر . ك : سلسلة الأحاديث الضعيفه والموضوعه : 1 / 78
( 2 ) . اين مذهب فرقهاى از اهل تسنّن است كه به ظواهر الفاظ روايات عمل مىكنند و هيچ گونه تأويل و توجيهى را قبول ندارند