تك تك خلفاى راشدين بعد از رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله سخن گفت .
اما اين خلفا كيستند ؟
و معناى اين سخن چيست ؟ !
در ادامه به اين دو پرسش پاسخ خواهيم گفت .
اختلافات در متن حديث
اكنون - با فرض صحّت و تامّ بودن سند اين حديث - متن و دلالت آن را بررسى مىنماييم . در مورد متن بايد گفت كه همهء الفاظ حديث ، نشان مىدهند كه اين حديث ، « پيمان » و « وصيتى » از سوى رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله است . . . .
اين حديث ، چهار موضوع را در برمىگيرد :
1 . فرمان به تقواى الاهى . . .
2 . فرمان به اطاعت از حاكم - هر كه باشد - . . .
3 . پرهيز از مسائل نوظهور . . .
4 . دستور به پيروى از سنّت پيامبر صلى اللَّه عليه وآله و سنّت خلفاى راشدين پس از ايشان . . . .
روشن است كه در هيچ كدام از متون اين حديث ، توصيه به قرآن و عمل بدان وجود ندارد و در بسيارى از مواقع ، فرمان دادن به تقوا نيز در برخى از متون اين حديث به چشم نمىخورد .