يكم : عبّاس بن جعده جدلى كه حضرت مسلم عليه السلام وى را به رياست همه قبايلى گمارده بود كه از حجاز و مدينهء منوّره به شهر كوفه هجرت كرده و مقيم شده بودند .
ابن زياد وى را بر كنار كرد و به جاى او ، عمروبن حريث را به رياست اين قبايل گمارد .
دوم : ابوثمامهء صائدى را كه او نيز رئيس قبائلى چون تميم و هَمْدان بود ، عزل كرد و به جاى او خالد بن عرفطه را منصوب نمود .
سوم : رئيس قبيلههاى ربيعه ، بكر و كِنده ، عبيداللَّه بن عمرو بن عزيز كندى بود كه وى را عزل و قيس بن وليد بن عبدشمس را به جاى وى منصوب كرد .
چهارم : مسلم بن عوسجه سركردهء قبايل معروفى چون بنى اسد ، مذجح و قبايل ديگر را بر كنار كرد و به جاى او ابوبرده ، فرزند ابوموسى اشعرى را گماشت . ابوبرده كسى بود كه در داستان حجر بن عدى رحمة اللَّه عليه جزء امضا كنندگان سند جواز قتل بود .
ارسال جاسوس
ابن زياد در برنامه ديگرى ، جاسوسهايى را در ميان مردم پراكنده نمود كه در مسجد و غير مسجد با مردم ارتباط داشتند و اخبار را براى ابن زياد گزارش مىكردند .
آن گاه كه حضرت مسلم عليه السلام به طور مخفيانه از خانهء مختار به خانهء هانى بن عروه منتقل شد و بنا براين بود كه فردى متوجه اين امر نشود ، معقل غلام ابن زياد مأموريت يافت تا با سه هزار درهم به سراغ مسلم بن عوسجه كه براى حضرت مسلم پول جمع آورى مىكرد برود . او توانست با شيعه نشان دادن خود و با دادن آن پول به مسلم بن عوسجه ، اعتماد او را جلب كرده ، او را فريب دهد تا محل اقامت حضرت مسلم عليه السلام را كه در خانهء هانى بود ، پيدا كند . اين جريان در همهء كتابهاى تاريخى آمده است . « 1 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : الإرشاد : 4 / 45 ؛ تاريخ الطبري : 2 / 270 ؛ تهذيب الكمال : 6 / 424 ؛ الأخبار الطوال : 235 ؛ سير أعلام النبلاء : 3 / 307 ؛ البداية والنهايه : 8 / 164 ؛ الكامل فى التاريخ : 4 / 25 ؛ الاصابة : 2 / 70 ؛ تهذيب التهذيب : 2 / 302 و منابع ديگر .