گفتنى است كه اين مسئله ، موضوع حساس و دقيقى است كه عدّهاى از بزرگان آن را قبول نكردهاند . ما اين موضوع را با اين پرسش آغاز مىكنيم كه آيا احكامى كه در نواهى و اوامرى كه از ائمّه عليهم السلام رسيده احكام مولويّه هستند يا ارشاديه ؟
شارع كيست ؟
همواره در بحثها مىگوييم : شارع مقدس چنين فرموده است و از شارع مقدس چنين وارد شده است . مراد از شارع كيست ؟
ترديدى نيست كه « شارع » در اصل ، خداوند متعال است . قرآن كريم مىفرمايد :
« لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهاجًا » ؛ « 1 »
ما براى هر كدام از شما آيين و شريعت و راه روشنى قرار داديم .
از طرفى اشكالى نيست كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله نيز مشرّع هستند ؛ چرا كه قرآن كريم مىفرمايد :
« وَما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا » ؛ « 2 »
و آن چه را پيامبر براى شما آورده انجام دهيد و از آن چه شما را باز داشته خوددارى كنيد .
در آيه ديگرى مىفرمايد :
« وَما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى * إِنْ هُوَ إِلّا وَحْيٌ يُوحى » ؛ « 3 »
و هرگز از روى هواى نفس سخن نمىگويد ، آن چه را مىگويد چيزى جز وحى نيست ( كه از جانب خداوند ) فرستاده شده .
اينك مىگوييم : آيا اطلاق عنوان شارع بر ائمّه عليهم السلام تمام است يا نه ؟
هامش
( 1 ) . سوره مائد ( 5 ) : آيه 48
( 2 ) . سوره حشر ( 59 ) : آيه 7
( 3 ) . سوره نجم ( 53 ) : آيههاى 3 و 4