در ادامه ابتدا به طور خلاصه داستان مباهله را مطرح كرده ، سپس اندكى دربارهء واژه « مباهله » بحث خواهيم كرد و پس از آن به معرفى روات حديث مباهله ، از طبقهء صحابه ، تابعين و دورههاى مختلف تا عصر حاضر مىپردازيم . آنگاه نصوص حديث را مطرح ساخته و مورد بررسى قرار خواهيم داد . پس از بيانى كوتاه دربارهء سند احاديث ، بحث را با بررسى تحريفات صورت گرفته در روايات پى مىگيريم و در نهايت بحث را با بررسى مناقشات و اشكالات مخالفان به پايان خواهيم رساند .
داستان مباهله
هدف اصلى عالمان از طرح داستان مباهله ، تنها بيان سبب نزول آيه ، نقل روايات وارد شده دربارهء آن و بررسى دلالت آيه و روايات بوده است . به همين جهت اغلب آنان به شرح داستان و نقل جزئيات آن نپرداختهاند . برخى هم كه به داستان اشاره كردهاند - مثل زمخشرى - به قدر نياز خود به آن پرداخته است .
اما سيد بزرگوار و عالم عادل ، علّامه سيّد بن طاووس اعلى اللَّه مقامه به جمع روايات مربوط به داستان مباهله پرداخته است و بر اساس آن به تفصيل ماجراى گسيل داشتن پيك رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله و سلم به سوى نصرانيان و دعوت آنان به اسلام را مطرح كرده و به بيان مناظرات طرفين ، به تصديق پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله و سلم از سوى نصرانيان پرداخته است .
از همين رو براى آگاهى از تفصيل اين داستان مىتوانيد به همان كتاب شريف رجوع كنيد ، اما ما به طور خلاصه و به مقتضاى بحث به اين داستان مىپردازيم .
رسول خدا صلى اللَّه وعليه وآله در راستاى مكاتبه با سران ، پادشاهان و مراكز مذهبى جهان ، نامهاى به اسقف نجران نگاشتند و وى و ساكنان آن منطقه را به آيين