تحميل كند صورت ديگرى از شرك است .
«
قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ
- بگو بخوانيد كسانى را كه جز خداى يكتا خدا مىپنداريد . » از شريكان كه در برابر آنها خاضع شدهايد و اينان بر سه گروهاند :
اول : صاحبان ثروت . يعنى كسانى كه مردم مىپندارند روزيشان به دست آنهاست و در واقع به قدر ذرهاى مالك هيچ چيز نيستند چنان كه فرمايد :
«
لا يَمْلِكُونَ مِثْقالَ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ
- مالك ذرهاى در آسمان و زمين نيستند . » دوم : صاحبان سلطه و قدرت و آن اين است كه بپندارند كه شخصى يا نظامى با خدا در اداره مخلوق شركت دارد / 460 و تدبير شؤون آسمانها و زمين با اوست .
خداى تعالى اين پندار را هم نفى مىكند :
«
وَ ما لَهُمْ فِيهِما مِنْ شِرْكٍ
- و در آفرينش آن دو شركتى نداشتهاند . » سوم : وسايط قوت و ثروت ، از سپاهيان و خادمان و وزراء . قرآن اين را نيز نفى مىكند و مىگويد :
«
وَ ما لَهُ مِنْهُمْ مِنْ ظَهِيرٍ
- خدا را از ميان آنها ياريگرى نبوده است . » [ 23 ] برخى بتان را مىپرستند به طمع شفاعت آنها ، قرآن اين اعتقاد را نفى مىكند و مىگويد :
«
وَ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ عِنْدَهُ إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَهُ
- شفاعت نزد خدا سود نكند مگر دربارهء كسى كه او خود اجازت دهد . » شفاعت دعاست و آنچه بر آن مترتب است . خدا مجبور نيست دعاى كسى را در حق خود يا ديگرى اجابت كند هر چند هم دعا كننده در نزد خدا مقرب باشد .
قرآن اين معنى را در سخن خدا با حبيب خود محمد ( ص ) بيان مىدارد :
« اگر بر ايشان هفتاد بار هم آمرزش بخواهى خدا آنان را نخواهد آمرزيد » . « 10 »
هامش
( 10 ) - التوبة / 80 .