زمان ) صحيح نيست و اين اشكالها با فرض قبول اين امر است كه مراد از « ولى » معنايى باشد كه شيعيان ذكر مىكنند .
وى در ادامه به نقل از استادش ابوعلى جبائى مىنويسد :
قيل : إنّها نزلت فى جماعة من فضلاء أصحاب النبيّ ؛ « 1 »
[ به علاوه ] گفته شده كه آيه دربارهء عدّهاى از اصحاب پيامبر نازل شده است .
قاضى عبدالجبار در اين عبارت ، هفت اشكال به دلالت آيه بر ولايت اميرالمؤمنين عليه السلام مطرح كرده است . اين اشكالها عبارتند از :
1 . عدم اجماع يا خبر قطعى بر نزول آيه در شأن اميرالمؤمنين عليه السلام ؛
2 . عدم دلالت ظاهر آيه بر اين كه مراد از « الذين آمنوا » حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام است ، زيرا دليلى بر حمل صيغهء جمع بر فردى معين وجود ندارد ؛
3 . ممكن است « واو » در عبارت « وهم راكعون » حاليه نباشد و منظور از ركوع نيز معناى عام آن ، يعنى خضوع باشد ؛ در اين صورت آيه بيانگر يكى از ويژگىهاى مؤمنان - يعنى اعطاى زكات همراه با خضوع - خواهد بود ، نه ناظر به عمل اميرالمؤمنين عليه السلام .
4 . اعطاى زكات در حال نماز فضيلت شمرده نمىشود ، زيرا انسان بايد به هنگام انجام فريضه ، تمام توجّه و نيّت خود را بر آن عمل عبادى متمركز كند و به عمل ديگرى مشغول نگردد .
5 . اگر بر اساس اين آيه امامت اميرالمؤمنين عليه السلام اثبات شود ، لازم مىآيد در يك عصر دو امام وجود داشته باشد ؛ يعنى هم پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله و هم اميرالمؤمنين عليه السلام .
هامش
( 1 ) . همان : 20 / 137 .