عتبة بن ابى حكيم
راوى سوم نيز عتبة بن ابى حكيم از رجال صحيح مسلم و بخارى است .
در تهذيب الكمال آمده است :
قال أبو القاسم الطبراني : عتبة بن أبي حكيم من ثقات المسلمين . . . روى له البخاري في كتاب أفعال العباد والباقون سوى مسلم ؛ « 1 »
ابوالقاسم طبرانى گويد : عتبة بن ابى حكيم در زمرهء ثقات مسلمانان است . بخارى - در كتاب « افعال عباد » - و ديگر كتب صحيح شش گانه به غير از صحيح مسلم از وى روايت نقل كردهاند .
بنابراين هر دو سند ابن ابى حاتم معتبر و صحيح هستند .
بررسى سند روايت طبرى
اسماعيل رملى
اين حديث را ابن جرير طبرى از اسماعيل رملى نقل مىكند . وى استاد ابن ابى حاتم بوده است . سمعانى دربارهء او مىنويسد :
أبو محمّد إسماعيل بن إسرائيل اللآل الرملي . . . سمع منه أبو محمّد عبدالرحمن بن أبي حاتم وقال : كتبتُ عنه ، وهو ثقة صدوق ؛ « 2 »
ابومحمّد اسماعيل بن اسرائيل لآل رملى . . . ابومحمّد عبدالرحمان بن ابى حاتم از او حديث استماع كرده و گويد : از وى كتابت كردهام و او ثقه و راستگو است .
ايوب بن سويد و عتبة بن ابى حكيم
راوى دوم در سند طبرى ، ايوب بن سويد و راوى سوم عتبة بن ابى حكيم است كه توثيق اين دو راوى در سند نخست روايت ابن ابى حاتم گذشت .
هامش
( 1 ) . تهذيب الكمال : 19 / 303 / ش 3771 .
( 2 ) . الأنساب : 5 / 670 .