فشاركى رحمه الله « 1 » تشريف آوردند ، در حالى كه آثار گرفتگى و انقباض در بشرهاش پيدا بود ، معلوم شد شنيدن خبر بروز و با در عراق ( سامرا ) ايشان را اين گونه منقلب كرده است . فرمود : شما مرا مجتهد مىدانيد ؟
عرض كرديم : بلى ، فرمود : عادل مىدانيد ؟ عرض كرديم : بلى ! فرمود :
من به تمام زن و مرد شيعهء سامرا حكم مىكنم كه هر يك از ايشان يك مرتبه زيارت عاشورا را به نيابت از طرف نرجس خاتون ، والدهء ماجدهء امام زمان عليه السلام بخوانند ، و آن مخدره را نزد فرزند بزرگوارش ، شفيع قرار دهند تا آن حضرت از خداوند عالم بخواهد كه خدا شيعيان مقيم سامرا را از اين بلا نجات دهد . به محض اينكه « 2 » حكم صادر گرديد ، تمام
هامش
( 1 ) - آيت اللَّه سيد محمد بن قاسم فشاركى رحمه الله اصفهانى ؛ در سال 1253 قمرى ( 1214 شمسى ) در منطقهء فشارك ( اصفهان ) به دنيا آمد ، در سن 11 سالگى به عراق رفت ، و كفالت او را برادر بزرگش ابراهيم ملقب به « كبير » بر عهده گرفت . و برخى دروس را نزد برادر و ما بقى را نزد علماى ديگر مانند آيت اللَّه فاضل اردكانى رحمه الله و حاجى آقا حسن بن سيد مجاهد رحمه الله گذراند . در سال 1286 قمرى ، به نجف رفت و در محضر آيت اللَّه حاج ميرزا محمد حسن شيرازى رحمه الله تلمذ كرد و در سال 1291 به همراه آيت اللَّه شيرازى رحمه الله به سامرا رفت . پس از وفات آيت اللَّه شيرازى رحمه الله مجدداً در سال 1312 هجرى قمرى به نجف بازگشت . آن طور كه آقا بزرگ تهرانى در كتاب خود مىفرمايد : در مسجد هندى در نجف ،
( 2 ) كرسى تدريس داشت ، كه حدود 300 شاگرد در درس او حاضر مىشدند . شيخ عباس قمى رحمه الله در « فوايد الرضويه » مىفرمايد : زمانى كه آيت اللَّه شيرازى رحمه الله در شعبان 1312 وفات كرد بزرگان به او رجوع كردند ؛ زيرا اعتقاد داشتند كه او اعلم پس از ميرزاست ، و از او خواستند كه تصدى امور شرع و مرجعيت را بر عهده بگيرد ، اما ايشان فرمود : من خود مىدانم كه شايستهء اين كار نيستم ؛ زيرا رياست امور شرعى نياز به امور ديگرى غير از علم دارد ، و من در اين امور وسواس خاصى دارم ، و من به غير از تدريس به كارى نبايد مشغول شوم . ايشان اشاره كرد كه به سراغ مرحوم ميرزا محمدتقى شيرازى رحمه الله بروند كه اين يكى از دلايل بلندى همت ، پاكى نفس و اخلاص قلب اين بزرگوار بوده است . حاج ميرزا محمد حسين نائينى رحمه الله ، حاج شيخ عبدالكريم حائرى يزدى رحمه الله ، آقا شيخ محمد رضا نجفى رحمه الله ، حاج شيخ محمد حسين طبسى رحمه الله و آقا ميرزا سيد على مدرس يزدى رحمه الله از شاگردان وى بودند . او در نجف درگذشت و در همان جا به خاك سپرده شد . از آثار وى ، اصالة البرائة ، الاغسال ، الفروع المحمديه ، مجموعه رسالاتى در فقه و غيره ، شرح اوائل رساله البرائه شيخ انصارى ، رسالهاى در خلل نماز مىباشد . وفات وى را در 1316 قمرى ( 1277 شمسى ) دانستهاند . محل دفن وى يكى از حجرات صحن مقدس علوى است .