است يا خير و فعلا اين زمينها در اختيار شهردارى است . سؤال ما اين است كه آيا رفت و آمد و نماز خواندن روى اين زمينها براى پرسنل شهردارى كه آنجا مشغول كارند و مراجعين ديگر چه صورت دارد ؟
بسمه تعالى
- چنانچه سابقهء احياء زمينهاى مزبور معلوم نباشد و احتمال آن باشد كه ادّعاى اشخاص نسبت به آن زمينها از جهت اين باشد كه زمينها را به اسم خود ثبت دادهاند و نسبت به آن احياء يا تحجير نكردهاند ، در اين صورت رفت و آمد و نماز خواندن در بنايى كه در آن زمين ساخته شده مانعى ندارد ؛ و اگر زمينهاى مزبور سابقهء احياء داشته و ملك شرعى اشخاص بوده ، براى تصرف در آن زمينها بايد مالك شرعى آن را راضى نمايند يا اينكه رفت و آمد در آن ملك از روى اضطرار باشد ، و اللّه العالم .
1191
- در زمان رژيم طاغوتى يكى از عمّال آن رژيم زمين وسيعى از مردم را به زور گرفته و در آن زمان زمين به نام او شناخته مىشد ، پس از انقلاب اسلامى از محل گريخته و دولت آن زمين را به عنوان جهاد سازندگى گرفته و امروزه براى مراسمى مثل يادوارهء شهدا از آن استفاده مىكنند ، استفاده از آن و نماز در آن محل چه حكمى دارد ؟
بسمه تعالى
- اگر زمينى كه به زور گرفته است موات بالاصاله باشد و سابقهء احياء هم نداشته ، دولت مىتواند در آن تصرف كند ؛ و اگر سابقهء احياء داشته بايد به مالكان اصلى آنها برگردانده شده و يا از آنها براى تصرف اجازه گرفته شود . و در صورتى كه بعضى از آن زمين موات و بعضى احياء شده باشد ، قسمت موات حكم موات و قسمت احياء شده حكم احياء را دارد ، و اللّه العالم .
1192
- مستدعى است بفرماييد اينكه كسى مبلغى پول در بانك مسكن مىگذارد و بعد از مدتى بانك معادل آن را به او مىدهد و از اول شرط مىكند كه حتما بايد حساب نزد ما داشته باشيد تا بعدا اين مبلغ معادل پولتان به شما داده شود ، آيا اين عمل جايز است يا خير ؟
بسمه تعالى
- چنانچه سپردهگذار از طرف خود شرط نكند كه معادل پول وى را به او بدهند به طورى كه اگر ندادند مطالبه و اعتراض نمىكند ، در اين صورت گرفتن معادل مانعى ندارد ،