2 ) ربا پرداز
3 ) تنظيم كننده سند ربا
4 ) ضامن و گواه بر ربا
اقسام ربا
( مسأله 1128 ) ربا بر دو قسم است :
1 - رباى قرضى ، كه در بخش « قرض » از آن بحث خواهيم كرد .
2 - معامله ربوى ، يعنى ربا در معاملات .
( مسأله 1129 ) معامله ربوى آن است كه كالا و بهاى آن از يك جنس باشند و مقدار يكى از آنها بيشتر از ديگرى باشد ، مثل اينكه ده من گندم خوب را به بيست من گندم نامرغوب بفروشد .
( مسأله 1130 ) اگر كسى با آسيابان قرار بگذارد كه به او ده من گندم بدهد و او در مقابل نُه من آرد به او تحويل دهد ، حرام و ربا است .
( مسأله 1131 ) اگر كسى مقدارى گندم به شخص ديگر هبه مىكند ، به شرط اينكه او نيز مقدار بيشترى گندم به او هبه كند ، مانعى ندارد .
( مسأله 1132 ) معامله ربوى به دو شرط حرام است :
1 - كالا و بهاى آن هر دو از اجناسى باشند كه آنها را با وزن و يا پيمانه معامله مىكنند . ولى اگر هر دو يا يكى از آنها با عداد معامله مىشود ، همانند تخم مرغ و اسكناس ؛ و يا به وسيله ديدن و يا با متر و امثال آن اندازهگيرى مىشود ، همانند پارچه ؛ حكم ربا جارى نمىشود .
پس اگر 10 عدد تخم مرغ را با 12 عدد تخم مرغ ، يا 20 متر پارچه را با 30 متر پارچه معامله كنند ، مانعى ندارد .
( مسأله 1133 ) اگر معامله مدّتدار و كالا و بهاى آن از يك جنس باشند و در