« بازرگان راستگو و امين ، در قيامت با پيامبران و شهيدان است .
همچنين آن حضرت فرمودند : بازرگانان همانا گناهكاران هستند !
از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم پرسيدند : يا رسولالله ! مگر خداوند خريد و فروش را حلال نكرده ؟
حضرت فرمودند :
« و لكِنّهُمْ يحَدّثُونَ فَيكْذِبُونَ وَ يحْلِفُونَ وَ يحْلِفُونَ فَيأثِمُونَ ؛ « 1 »
آرى ! زيرا آنها در فروش اجناس خود دروغ مىگويند و قسم مىخورند ، پس گناهكارند . »
اميرالمؤمنان عليه السلام هر روز در بازار مىگشتند و سفارشهايى مىفرمودند از جمله «
وَ جَانِبُوا الْكَذِب
. . . » « 2 » از دروغ پرهيز كنيد .
آداب تجارت
يكى از دوستان اهلبيت عليهم السلام نزد امام باقر عليه السلام آمد و گفت : من تصميم گرفته ام دنبال كار بازرگانى و تجارت بروم و با خود عهد بستهام كه دست به اين كار نزنم تا شما را زيارت و با شما مشورت كنم و بخواهم در حقم دعا كنى . آنگاه حضرت ضمن دعا در حق او فرمود :
« عَلَيْكَ بِصِدْقِ اللِّسَانِ فِي حَدِيثِكَ وَ لَا تَكْتُمْ عَيْباً يَكُونُ فِي تِجَارَتِك . . .
هميشه در سخن گفتن راستگو باش و عيب و ايراد كالاى خود را پنهان مكن ،
از اعتماد مشترى سوء استفاده مكن كه اين كار حلال نيست و براى مردم مپسند مگر آنچه براى خود مىپسندى ، حق بگير و حق بده ، نترس و خيانت مكن ؛ زيرا بازرگانان راستگو در قيامت با ملائكه مقرّب خدا هستند ، سوگند مخور ؛ زيرا سوگندِ دروغ ، آتش قيامت را در پى دارد و تاجر گناهكار است ، مگر حق بگيرد و حق بدهد ، و هرگاه خواستى براى تجارت به مسافرت به روى ، زياد دعا كن و از خداوند طلب خير نما . » « 3 »
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . وسائل ، ج 17 ، ص 382 .
( 3 ) . وسائل ، ج 17 ، ص 385 .