« مَنِ اتَّجَرَ بِغَيْرِ عِلْمٍ ارْتَطَمَ فِي الرِّبَا ثُمَّ ارْتَطَمَ . « 1 »
هر كس بدون علم و آگاهى به مسائل شرعى به تجارت بپردازد در ورطه رباخوارى خواهد افتاد . »
گاهى افراد بزرگتر ، يك جوان يا نوجوان ناآگاه به مسائل شرعى و دينى را در مغازه خود مىگذارند و او ممكن است به دليل ناآشنايى با مسائل شرعى ، دچار خلافهايى شود و كسب و كار وى را خراب و زندگى او را دچار حرام سازد .
گماشتن شاگرد ناآگاه به مسائل ، مىتواند پيامدهاى ناگوارى در پى داشته باشد .
بنابراين بايسته است كه افراد ، نخست مسائل شرعى معامله ، كار و كاسبى و تجارت را بياموزند ، آنگاه وارد كار شوند تا همه چيز را به حرام آلوده نكنند .
* غش :
يكى ديگر از آفتهاى كسب و كار ، غشّ در معامله است كه در احاديث به شدت از آن نهى شده است .
غش ؛ يعنى خيانت و اين معناى جامعى است كه شامل : كلاهبردارى ، تقلب ، جعلسند ، جعلامضا ، دادن چك بدون محل و ساير راههاى شيطانى مىشود كه متأسفانه عدهاى از مردم به آن گرفتار هستند . بسيارى از دعاوى حقوقى و مالى كه وقت گرانبهاى دستگاه قضايى را مىگيرند از همين مقوله است .
تأسيس شركتهاى به اصطلاح مضاربهاى و ناگهان فرار و اعلان ورشكستگى دروغين ، فروختن زمين و يا خانه يا ملك ديگرى و خانوادهاى را به بدبختى كشاندن ، درست كردن مشكل واهى و بى مورد براى فردى ، جنس بد را با جنس خوب مخلوط كردن و به جاى جنس خوب يا خارجى و درجه يك فروختن ، ظاهر جنس را مرغوب و باطن و ته آن را نامرغوب قرار دادن ، روى جعبه جنس درجه يك ريختن و ته جعبه يا گونى را جنس نامرغوب ريختن ، ظاهرخانه را رنگ زدن و عيبهاى آن را پوشاندن
هامش
( 1 ) . وسائل ، ج 17 ، ص 381 .