شرعى آنها را و مسائل مربوط به آنها را ياد بگيرد تا معاملات و تجارتهاى صحيح و باطل را بشناسد » . « 1 »
آداب و دستورهايى نيز در اين باره بيان شده است كه شايسته است مسلمان آنها را مراعات كند تا رنگ عبادت و بندگى به معامله بدهد و خداوند مهربان از او راضى و خشنود باشد .
امام خمينى قدس سره مىفرمايد :
« تجارت و كسب ، آدابى دارد كه بعضى از آنها مستحب است كه بهتر است آنها را انجام دهد و بعضى مكروه است كه بهتر است آنها را ترك كند » .
« مستحبات معامله »
مهمترين آداب مستحب تجارت چنين مىباشد :
1 . در معامله ميانهرو باشد ؛ يعنى از طرفى حريص نباشد و از طرف ديگر ، سهلانگار و بىتفاوت و بىحال هم نباشد ؛ به طورى كه در تنگنا قرار گيرد .
2 . اگر طرف معامله پشيمان شد ، معامله را فسخ كند و سختگيرى نكند .
3 . از نظر قيمت با همه خريداران يكسان برخورد كند و با يك قيمت بفروشد ، نه اينكه به كسى كه چانه مىزند ، ارزانتر بفروشد و به كسى كه چانه نمىزند ، گرانتر بفروشد . به تعبير ديگر ، قيمت مقطوع داشته باشد تا در نتيجه نه خود را اذيت كند ، نه ديگران را . امام اضافه مىكند : « آرى ، مانعى ندارد كه در مورد كسى كه داراى تقوا و فضيلت اخلاقى است ، فرق بگذارد و از او كمتر بگيرد » .
4 . هنگامى كه جنس را تحويل مىگيرد ، كم بگيرد و موقعى كه جنس را به كسى مىدهد ، بيشتر تحويل دهد و يا به تعبير ديگر ، جنس را كاملتر تحويل دهد .
هامش
( 1 ) . تحرير الوسيله ، ج 1 ، ص 500 ، مسئله 20 .