معامله سلف
* مسأله 60 - معامله سلف آن است كه مشترى پول را بدهد كه بعد از مدّتى جنس كلّى را تحويل بگيرد و اگر بگويد : اين پول را مىدهم كه مثلًا بعد از شش ماه فلان جنس را بگيرم ، و فروشنده بگويد : قبول كردم ، يا فروشنده پول را بگيرد و بگويد :
فلان جنس را فروختم كه بعد از شش ماه تحويل بدهم ، معامله صحيح است .
* مسأله 61 - اگر پولى را سلف بفروشد و عوض آن را پول بگيرد ، معامله باطل است ، در صورتى كه طلا و نقره مسكوك باشد ؛ ولى مثل اسكناس يا مس يا نيكل اشكالى ندارد ، ولى اگر جنسى را سلف بفروشد و عوض آن را جنس ديگر يا پول بگيرد ، معامله صحيح است و احتياط مستحبّ آن است در عوض جنسى كه مىفروشد ، پول بگيرد و جنس ديگر نگيرد .
شرط معامله سلف
* مسأله 62 - معامله سلف شش شرط دارد :
اوّل - خصوصيّاتى را كه قيمت جنس به واسطه آنها فرق مىكند ، معيّن نمايند ولى دقّت زياد هم لازم نيست ، همين قدر كه مردم بگويند خصوصيّات آن معلوم شده كافى است . پس معامله سلف در نان و گوشت و پوست حيوان و مانند اينها كه نمىشود خصوصيّاتشان را كاملًا معيّن كرد ، باطل است .
دوم - پيش از آن كه خريدار و فروشنده از هم جدا شوند ، خريدار تمام قيمت را به فروشنده بدهد يا به مقدار پول آن از فروشنده طلبكار باشد و طلب خود را بابت قيمت جنس حساب كند ، و او قبول نمايد به شرط آن كه وقت اداء دين رسيده باشد و چنانچه مقدارى از قيمت آن را بدهد ، اگرچه معامله به آن مقدار صحيح است ، ولى فروشنده مىتواند معامله همان مقدار را به هم بزند .
سوم - مدّت را كاملًا معيّن كنند ، و اگر مثلًا بگويد : تا اوّل خرمن جنس را تحويل مىدهم ، چون مدّت كاملًا معلوم نشده ، معامله باطل است .
چهارم - وقتى را براى تحويل جنس معيّن كنند كه در آن وقت ، جنس به قدرى