باشد ، بفروشند و مبلغ آن را در نزديكترين مسجد ديگرى مصرف نمايند و يا خود مواد باقيمانده بنا را در مسجد ديگر نزديك آن مصرف نمايند و از اين بيان حكم مدارس وحسينيههايى كه در مسير خيابانها قرار مىگيرند و خراب مىشوند ، معلوم گرديد در صورتى كه وقف بوده باشند با خراب كردن آنها زمين ومواد بنا از وقفيّت خارج نمىشود وتصرّف در آنها و خريد و فروش آنها جائز نيست مگر با اجازه حاكم شرع يا وكيل اوكه پس از فروش پول آنها را در نزديكترين مدرسه يا حسينيّه ديگرىمصرف كنند و يا خود مواد باقيمانده را در اين گونه محلها با رعايت نزديكترين آنها به كار ببرند .
مسأله 2921 - جائز است عبور ومرور از زمين مساجدى كه در خيابان واقع شده و همچنين جائز است عبور از زمينهاى مدارس دينى وحسينيههايى كه در خيابان واقع شدهاند .
مسأله 2922 - آنچه از زمين مساجدى كه بعد از خيابان كشيدن باقى مانده است اگر به اندازهاى باشد كه مىشود از آنها براى نماز و ساير عبادات استفاده كرد ، تمام احكام مساجد بر آن باقيمانده مترتب است و اگر شخص متجاوزى آنجا را دكان و محل كار و يا خانه قرار دهد ، آيا جائز است استفاده از آن به همان نحوى كه قرار داده شده است ؟
در اين مورد بايد تفصيل قائل شد . اگر استفاده از آن با مسجد بودن منافات ندارد مانند خوردن وخوابيدن در آن محل ، در اين صورت اين نوع استفادهها بىشبهه جائز است ، چون مانع از استفاده در جهت مسجديت مانند اقامه نماز جماعت و مجالس وعظ وتبليغ از طرف غاصب مىباشد و با بودن اين مانع وعدم امكان استفاده در آن جهات مسجديت استفاده در جهات ديگر مانع ندارد مانند اين است مسجدى كه در يك محل متروك قرار گرفته و از آن استفاده مسجدى نمىشود ، مانعى ندارد كه زمين آن مسجد محل زراعت قرار داده شود ، در صورتى كه با اين عمل از مسجد بودن عرفاً ساقط نگردد ولى جائز نيست در آن محل كارهاى منافىبا مسجديت انجام داد ، مانند اين كه محل بازى و يا محل لهو ولعب و مانند اينها قرار گيرد ، اگر متجاوزى آن مسجد را محل براى كارى كه منافات با مسجديت دارد قرار داده باشد استفاده از آنجا براى آن نوع كارها جائز نيست .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 518
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٥١٨