شود ، و صاحب مال بگويد بايد آن را به صورت اوّل درآورى ، واجب است آن را به صورت اوّلش در آورد و چنانچه قيمت آن به واسطه تغيير دادن از اوّلش كمتر شود ، بايد تفاوت آن را به صاحبش بدهد پس طلايى را كه غصب كرده اگر گوشواره بسازد و صاحب آن بگويد بايد به صورت اوّلش درآورى ، در صورتى كه بعد از آب كردن ، قيمت آن پيش از گوشواره ساختن كمتر شود ، بايد تفاوت آن را بدهد و چنانچه كمى قيمت آن مستند به نقص در عين يا در صفت طلا باشد ، وامّا اگر از جهت اختلاف قيمت بازار باشد ، ضامن نيست .
مسأله 2572 - اگر در زمينى كه غصب كرده زراعت كند يا درخت بنشاند ، زراعت و درخت و ميوه آن مال خود اوست ، و چنانچه صاحب زمين راضى نباشد كه زراعت و درخت در زمين بماند ، كسى كه غصب كرده بايد فوراً زراعت يا درخت خود را اگرچه ضرر نمايد از زمين بكند و نيز بايد اجاره زمين را در مدّتى كه زراعت و درخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد وخرابىهايى را كه در زمين پيدا شده ، درست كند مثلًا جاى درختها را پر نمايد و اگر به واسطه اينها قيمت زمين از اوّلش كمتر شود ، بايد تفاوت آن را هم بدهد ونمىتواند صاحب زمين را مجبور كند كه زمين را به او بفروشد يا اجاره دهد و نيز صاحب زمين ، نمىتواند او را مجبور كند كه درخت يا زراعت را به او بفروشد .
مسأله 2573 - اگر صاحب زمين راضى شود كه زراعت و درخت در زمين او بماند كسى كه آن را غصب كرده ، لازم نيست درخت و زراعت را بكند ، ولى بايد اجاره زمين را از وقتى كه غصب كرده تا وقتى كه صاحب زمين راضى شده بدهد .
مسأله 2574 - اگر چيزى را كه غصب كرده از بين برود ، در صورتى كه مثل گاو و گوسفند باشد كه قيمت اجزاء آن باهم فرق دارد مثلًا گوشت آن يك قيمت و پوست آن قيمت ديگر دارد ، بايد قيمت آن را بدهد و چنانچه قيمت بازار آن فرق كرده باشد ، بايد قيمت وقتى را كه مىخواهد قيمت را رد كند بدهد ، و احتياط مستحبّ آن است كه بالاترين قيمتى را كه از زمان غصب تا زمان تلف داشته ، بدهد .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 422
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٤٢٢