او هم از بين نرفته باشد ، بايد پس بگيرد و به مستحقّ بدهد ، و اگر نتواند بگيرد ، بايد از مال خودش فطره بدهد و اگر از بين رفته باشد در صورتى كه گيرندهء فطره مىدانسته آنچه را گرفته فطره است بايد عوض آن را بدهد و اگر نمىدانسته دادن عوض بر او واجب نيست و انسان بايد دوباره فطره بدهد .
مسأله 2038 - اگر كسى بگويد فقيرم ، نمىشود به او فطره داد مگر آن كه از گفته او اطمينان پيدا شود ، يا انسان بداند كه قبلًا فقير بوده است .
مسائل متفرّقه زكات فطره
مسأله 2039 - انسان بايد زكات فطره را به قصد قربت يعنى براى انجام فرمان خداوند عالم بدهد و موقعى كه آن را مىدهد ، نيّت دادن فطره نمايد .
مسأله 2040 - اگر پيش از ماه رمضان فطره بدهد ، صحيح نيست و احتياط مستحبّ آن است كه در ماه رمضان هم فطره را ندهد ، ولى اگر پيش از رمضان يا در ماه رمضان به فقير قرض بدهد و بعد از آن كه فطره بر او واجب شد ، طلب خود را بابت فطره حساب كند ، مانعى ندارد .
مسأله 2041 - گندم يا چيز ديگرى را كه براى فطره مىدهد ، بايد با جنس ديگر يا خاك مخلوط نباشد و چنانچه مخلوط باشد ، اگر خالص آن به يك صاع كه تقريباً سه كيلو است برسد ، يا آنچه مخلوط شده به قدرى كم باشد كه قابل اعتناء نباشد اشكال ندارد .
مسأله 2042 - اگر فطره را از چيز معيوب بدهد كافى نيست .
مسأله 2043 - كسى كه فطره چند نفر را مىدهد ، لازم نيست همه را از يك جنس بدهد مثلًا اگر فطرهء بعضى را گندم و فطره بعضى ديگر را جو بدهد ، كافى است .
مسأله 2044 - وقت دادن فطره تا ظهر روز عيد است اگر نماز عيد نخواند والّا بنابر احتياط واجب بايد زكات را پيش از نماز عيد بدهد و بنابر احتياط واجب تأخير انداختن از ظهر روز عيد جائز نيست .