مالى كه خمس و زكات آن واجب شده ، از بين نرفته باشد ، بايد خمس يا زكات را بدهند و بقيه مال او را به چيزهاى ديگرى كه بر او واجب است قسمت كنند و اگر مالى كه خمس وزكاة آن واجب شده از بين رفته باشد ، مال او را به خمس و زكات و قرض و نذر و مانند اينها قسمت نمايند مثلًا اگر چهل تومان خمس بر او واجب است و بيست تومان به كسى بدهكار است و همه مال او سى تومان است ، بايد بيست تومان بابت خمس وده تومان به دين او بدهند .
مسأله 2005 - كسى كه مشغول تحصيل علم است و اگر تحصيل نكند مىتواند براى معاش خود كسب كند ، چنانچه آن علم واجب يا مستحبّ باشد ، مىشود به او زكات داد ، و اگر تحصيل آن علم واجب يا مستحبّ نباشد ، زكات دادن به او اشكال دارد ، بنابر احتياط واجب نبايد بگيرد .
زكات فطره
مسأله 2006 - كسى كه موقع غروب شب عيد فطر بالغ و عاقل وهوشيار است و فقير و بنده كس ديگر نيست ، بايد براى خودش و كسانى كه نان خور او هستند ، هر نفرى يك صاع كه تقريباً سه كيلو است گندم يا جو يا خرما يا كشمش يا برنج يا ذرّت و مانند اينها را به مستحقّ بدهد و اگر پول يكى از اينها را هم بدهد كافى است .
مسأله 2007 - كسى كه مخارج خود و عيالاتش را ندارد و كسى را هم ندارد كه بتواند مخارج سال خود و عيالاتش را بگذاراند فقير است و دادن زكات فطره بر او واجب نيست .
مسأله 2008 - انسان بايد فطره كسانى را كه در غروب شب عيد فطر نان خور او حسابمىشوند بدهد ، كوچكباشند يا بزرگ ، مسلمان باشند يا كافر ، دادن خرج آنان بر او واجب باشد يا نه ، در شهر خود او باشند يا در شهر ديگر .
مسأله 2009 - اگر كسى را كه نان خور او است و در شهر ديگر است وكيل كند كه از مال او فطره خود را بدهد ، چنانچه اطمينان داشته باشد كه فطره مىدهد ، لازم نيست خودش فطره او را بدهد .