خلاصهء مباحث گذشته آنكه ، عالم خلقت ، عالم اسباب و مسبّبات است و در عين حال عالم انسان ، عالم اختيار و تكليف است .
قضاء و قدر حكيمانهء الهى بر همهء امور حاكم است . پى بردن به علل انتخاب امام و پيغمبر و جهات تكوينى و اختيارى آن و مسائل ديگرى از اين قبيل نياز به احاطهء علمى بر تمام اسرار افعال اللَّه و كائنات دارد كه به دقايق آن تنها كسانى پى مىبرند كه مورد عنايت خاص خدا واقع شوند - كه همهء انبياء و ائمهء معصومين عليهم السلام چنين هستند - .
گرچه به همهء افراد بشر از طرق مختلف پيشنهاد شده است كه به تسخير ماه و آفتاب و . . . بپردازند ، چون خداوند آنها را مسخّر انسان ساخته است ، آنها مىتوانند تلاش كنند كه به راز امور پى ببرند و از فوايد آنها بهرهمند شوند ، ولى اگر به علّت يا علل پديدهاى نتوانستند پى ببرند ، بايد آن را تقدير الهى بدانند و از بركات وجودى آن استفاده كنند .
بنابراين ، ما موظفيم از تعاليم و راهنمايىهاى پيغمبران و امامان بهره بگيريم و نعمت وجود و هدايت آنها را از اعظم نعمتهاى الهى بدانيم و آنها را الگوى خود قرار دهيم و اگر فلسفهء گزينش آن حجّتهاى به حقّ الهى را با عقل ناقص خود نتوانستيم درك كنيم ، نبايد به انكار و يا مخالفت آنها بپردازيم ، در غير اين صورت از جمله كسانى محسوب خواهيم شد كه در زمان خود پيغمبر صلى الله عليه و آله جاهلانه يا مغرضانه ، الهى بودن گزينش عترت را منكر شدند و قرآن كريم هم در ضمن آيهاى از آنها چنين ياد مىكند :
أَمْ يَحْسُدُونَ النّاسَ عَلَى ما آتياهُمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْرَاهِيمَ
سلسله مباحث امامت و مهدويت (فارسى) — صفحة 58
مساهمون: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
ص٥٨