صورت كه خود مردم تعيين كنند ، همان صورت حكم قانونى پيدا مىكند و جارى مىشود .
د ) عامل تقسيم مسلمانان به دو گروه شيعه و سنّى :
حقيقت اين است كه عامل اصلى آن تقسيم ، حبّ جاه و رياست بود .
برخى ديدند با وضعى كه پيش آمده ، در رهبرى آينده ، سهمى ندارند لذا از همان عصر پيامبر صلى الله عليه و آله به دستهبندى روى آوردند و از طريق طرح نقشههايى وارد ميدان شدند ، از جمله نقشههاى مهم آنها اين بود كه يك جريان فكرى جديد را در مقابل ديدگاه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله طرح و سپس تبليغ كردند و شعار
« حسبُنا كتاب اللَّه »
سردادند تا از اعتبار نصوص موجود دربارهء اصل امامت ، بكاهند و در نهايت آن را بىاعتبار معرفى نمايند ، به همين سبب وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله خواست وصيّت خود را بنويسد ، چون مىدانستند كه اين وصيّت كتبى موجب تقويت وصيّتهاى شفاهى است ، به شدّت مانع شدند و عمر به تعبيرى كه اهل سنت هم آن را نقل كردهاند گفت :
« غلب عليه الوجع ! حسبنا كتاب اللَّه » ؛ « 1 »
[ « اين سخنان را پيامبر از شدّت درد و غلبه مرض مىگويد ! كتاب خدا براى ما كافى است » . ]
بنا به نقل بعضى ديگر ، او گفت :
« ان الرجل ليهجر » ؛ « 2 »
[ « پيامبر هذيان مىگويد » - نعوذ باللَّه - . ]
در هر صورت وى مانع شد و گفت : « حسبنا كتاب اللَّه » ؛ يعنى ما به وصيّت
هامش
( 1 ) . شرح ابن ابى الحديد ، ج 2 ، ص 55 .
( 2 ) . بحارالأنوار ، ج 30 ، ص 535 .