داراى مقام عصمت نباشند يا معانى مجازى مراد باشد كه در اين صورت بايد هم قرينه صارفه از معنى حقيقى موجود باشد و هم معنى مناسب مجازى مشخص گردد .
پاسخ داده مىشود كه : اصل اين سؤال با بيان ديگر ، سابقهاى قديمى و ديرين دارد كه در ارتباط با استغفار پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و احاديثى مثل حديث :
« انه ليغان على قلبى حتى استغفراللَّه فى اليوم سبعين مرة » « 1 » .
و بعض آيات قرآن كريم مثل :
« انَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبيناً لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَما تَأَخَّرَ » « 2 » .
« ( اى رسول ) ما تو را به فتح آشكارى در عالم پيروز مىگردانيم تا از گناهان گذشته و آيندهء تو درگذريم ( مراد گناه امت و شيعيان اوست ) » .
مطرح شده است و علماى اعلام در پاسخ به آن ، وجوهى فرمودهاند كه از جمله - بر اساس فرض دلالت استغفار و طلب مغفرت بر معنى حقيقى كه صدور گناه از استغفار كننده است و به عبارت دقيقتر : براساس فرض دلالت عذرخواهى از تقصير و اعتراف به عدم انجام وظيفه - پاسخ معروف كه منقول از شيخ جليل
هامش
( 1 ) - نهايه / ابن اثير ، ج 3 ، ص 403 ( باب الغين معالياء ) .
( 2 ) - سورهء فتح ، آيهء 1 - 2 .