در حديث است :
« تَواضَعُوا لِمَنْ يَتَعَلَّمُونَ مِنْهُ الْعِلْمَ وَ لِمَنْ يُعَلِّمُونَهُ » ، « 1 »
اين حديث هم توصيه به شاگرد است كه با فروتنى و تواضع ، از استاد ، احترام و تكريم نمايد و هم تعليم به معلّم است كه با مهر ، محبت و تواضع ، شاگرد را به فرا گرفتن علم و دانش تشويق نمايد تا دانشجو به تحصيل علم و معرفت رغبت وميلش بيشتر شود و با اشتياق ، هر كجا اشتباهى دارد ، به معلّم مراجعه نمايد .
اما در مورد سؤال ، وظيفه دانش آموزان اين است كه طورى رفتار نمايند كه موجب خشم معلم نشود و در مقام تلافى نسبت به معلم بر نيايند ، و « جورِ استاد ، به ز مِهرِ پدر » را مراعات نمايند ، و وظيفه مديريت آموزشگاه و مسؤولين ، اشراف بر جريان وضع تعليم ، تدريس ، اخلاق و رفتار معلّمان ، اساتيد و كليه امور آموزشگاه است كه اگر از اين گونه بدزبانيها و نواقص و برخوردهايى كه در روحيه دانشآموزان و اخلاق آنها اثر مىگذارد ، مشاهده شود ، به معلّم به طور خصوصى ، نه در برابر دانشآموزان ، انعكاس سوء اين برخوردها را تذكر دهند و او را به حُسن اخلاق ، عفّت زبان و حفظ شأن معلّم توصيه نمايند و محيط آموزشگاه را از اين نواقص مصونيت دهند .
والله العالم
لطف الله صافى
هامش
( 1 ) . مشكاة الانوار ، ص 138 ؛ در برابر آنان كه علم را از آنها فرا مىگيريد و نيز آنها كه دانش مىآموزند ، تواضع كنيد .