است . كلمهاى است كه بهگفتهى گوستاولوبون دانشمند مشهور فرانسوى در كتاب تمدن اسلام و عرب در بين اديان تاج افتخارى است كه فقط بر سر اسلام قرار دارد .
كلمهاى كه استثمار و استضعاف را محكوم و ريشهكن مىسازد و هر اطاعتى را كه در اطاعت خدا و قانون خدا درج نباشد ناروا و غيرمجاز قرار مىدهد . كلمهاى كه اعلان آزادى بشر و حقوق انسانها است . كلمهاى كه مستبدان را به زانو در آورد و اعلان جنگ داد و بشريت را عليه آنها بسيج كرد . آرى حكم مخصوص خدا است و غير از او كسى كه سزاوار پرستش باشد نيست . همه بايد شعارشان كلمهى « لا إله الّا الله » باشد . شعارى كه يك فرد عادى را با بزرگترين امپراطورىهاى عالم برابر مىسازد و شعارى كه هر كس آن را فهميد و درك كرد خود را با كسرى و قيصر مساوى و برابر و بلكه در ارزش انسانى برتر يافت .
راجع به اين شعار و اين كلمه و معانى گستردهى آن كه شامل تمام شئون حياتى انسان مىشود سخن حتى در يك كتاب بزرگ به پايان نمىرسد و اين جانب در رسالهاى به نام « رساله توحيديه » ابعادى از عقيدهى توحيد را كه با آزادى بشر و استقلال انسانها و تهذيب افكار از عقايد موهوم و خرافى ارتباط دارد ، شرح دادهام .
پايهى ديگر دعوت اسلام برابرى و مساوات است كه آن هم رشتهاى از معنى كلمهى توحيد است در قرآن مىفرمايد :
( تَعَالَوْاْ إِلَى كَلَمَةٍ سَوَاء بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللّهِ ) « 1 »
هامش
( 1 ) . آل عمران ، 64 .