تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 205

كسانى را كه دلشان غرقه در گناه شده گرفتار نمىسازد بلكه ناز پروردگانشان را گرفتار عذاب مىسازد . و آياتى كه بعد از اين آيه مىآيند آن را تفسير مىكنند ، و اين امر از ويژگيهاى روند قرآنى است كه آيات آن يكديگر را تفسير مىكنند . كلمهء « يجئرون » از جأر است كه نهايت حالت گريه و لابه و درخواست باصرار باشد . [ 65 ] ولى دعا و درخواست ناز پرورده آن گاه كه عذاب او را در بر گرفته است سودى ندارد . « لا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ إِنَّكُمْ مِنَّا لا تُنْصَرُونَ - امروز ناله سر مىدهيد كه شما را از عذاب ما كس نرهاند . » [ 66 ] و آيهء بعد ، پاسخ به پرسشى است كه فرض مىشود ناز پروردگان ، هنگامى كه خود را با عذاب روياروى مىبينند ، به عمل مىآورند ، آن گاه كه سبب ردّ پناهجويى و لابه و زارى خود را جويا مىشوند ، به آنان پاسخ داده مىشود : « قَدْ كانَتْ آياتِي تُتْلى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ - آيات من بر شما خوانده مىشد و شما نمىپذيرفتيد و واپس مىرفتيد . » براستى آيات قرآنى وسيله و سوخت موتور تحرّك و پيشرفت است و شرط اين است كه انسان را به سوى جلو براند ، امّا اگر قلب طبعا به عقب افتادگى و انحراف عادت كرده باشد اين وسيله و سوخت با چنان قلبى ابدا سازگار نيست و سودى نمىدهد بلكه به سركشى و كفر آن مىافزايد و واپس برگشتن كنايه از سير قهقرايى و عقب گرد است . [ 67 ] از اين رو قرآن مىگويد : / 205 « مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ - به آن بزرگى و نخوت مىفروختيد . . . » يعنى به قرآن . « سامِراً تَهْجُرُونَ - شب هنگام در افسانه‌سرايى ناسزا مىگفتيد . » تكبر انسان بر قرآن چيزى است ، و تكبّر او به قرآن چيزى ديگر - و اين بزرگتر است - زيرا اين رسالت بزرگ الهى را تبديل به وسيلهء استكبار و بزرگى