شده كه فرمودند : « من به پيامبرى مبعوث شدم تا فضائل اخلاقى را تكامل بخشيده و به نقطهء اوج خود برسانم . » « 1 » بديهى است كه اين هدف بزرگ و آرمان بلند حاصل نمىگردد مگر اين كه در انسان آمادگى و استعداد حركت به سوى كمال و پاكسازى دل مهيا گردد ، زيرا شخص لجوج و خودخواه كه آسايش خود را در اطاعت از خواهشهاى نفسانى مىداند توفيق پيمودن راه معنويت را پيدا نخواهد كرد . پس چه خوب است تا فرصت از دست نرفته به فكر اصلاح خويش برآييم و تمام اعضاء و جوارح خويش را از سلطهء نفس اماره بيرون كشيده و تحت سلطهء عقل در آوريم ، گوش و چشم و زبان و شكم و شهوت و بالاتر از همه فكر و ذهن خود را از آلوده شدن به گناهان دور نموده و با ممارست و تمرين آنها را به تبعيت و همراهى عقل در انجام امور نيك سوق دهيم ، چرا كه انسان در ابتداى زندگى همانند فلز گداخته و مذابى است كه در هر ظرفى ريخته شود به شكل همان قالب و ظرف در مىآيد ، به اين معنى كه صفات آدمى در كودكى قابل تغيير است ؛ ولى هرچه از عمر او مىگذرد اخلاق و صفات در وجودش رسوخ پيدا كرده و محكم مىشود ، همانگونه كه آن فلز گداخته پس از مدتى كه در قالب ماند و سرد شد سفت و سخت گشته و ديگر نمىتوان شكل و حالت آن را به راحتى تغيير داد . حال اگر خُلق و خويى كه انسان با آن هماهنگ گشته است از ملكات و فضائل انسانى باشد ، احتمال انحراف او از مسير مستقيم بسيار بعيد است ؛ ولى اگر خصلتهاى حيوانى وناپسند در او استحكام
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 16 ، ص 210 - السنن الكبرى ، ج 10 ، ص 192