خالُ الْمُؤْمِنينَ » وَ « سُمِعَتْ عَنْ رَسُولِ اللَّه صلى الله عليه و آله انَّ خالِداً سَيْفُ اللَّهِ الْمَسْلُولِ » و . . .
كم كم كارِ جعل حديث بسيار شايع شد ، تا آنجا كه براى رسيدن به هر هدف كوچك و كم ارزشى حديث مىساختند و آن را به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت مىدادند .
به عنوان مثال ، تاجرى مقدارى پياز از منطقهء عكّه براى فروش به مكه آورد . در مكه هيچ كس از اين پيازها خريدارى نكرد . پيازها روى دستِ آن تاجر ماند و در حالِ خراب شدن بود .
آن تاجر نزد ابو هريره آمد و گفت :
مىتوانى روايتى براى من بسازى كه به وسيلهء آن ، اين پيازها را به فروش برسانم ؟
ابو هريره در ميان مردم رفت و گفت :
من با دو گوشِ خودم از زبان مبارك رسول الله صلى الله عليه و آله شنيدم كه مىفرمود : « مَنْ اكَلَ بَصَلَ عَكَّةَ بِمَكَّةَ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةَ » ؛ يعنى : هر كس پياز منطقهء عكّه را در شهر مكه بخورد ، بهشت بر او واجب مىشود ! در نتيجه پيازهاى آن تاجر ، همه به فروش رفتند .
حتى در دوران حيات خود پيامبر صلى الله عليه و آله نيز احاديث دروغين مىساختند و به ايشان نسبت مىدادند تا آنجا كه ايشان فرمود :
« كَثُرَ عَلَىَّ الْقالَة » ؛ مردمْ بعضى حرفهاى خودشان را به دروغ ، به من نسبت مىدهند .
پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله غوغاى بسيار بزرگى از ساختن احاديث دروغين و نسبت دادنِ آنها به پيامبر صلى الله عليه و آله ، بر پا شد .
همهء ما ديديم كه حضرت امام در وصيتنامهء خود فرمودند : اگر چيزى از من نقل شد ، اگر در زمان حيات من ، با صداى من در رسانهها پخش نشده باشد يا اگر كارشناسانْ امضاى مرا در زير نوشتهاى تأييد نكردند ، انتساب آن گفتار و نوشته به من را نپذيريد .
علتِ اين فرمايشِ حضرت امام ، تجربهاى بود كه ايشان از دوران رسولالله صلى الله عليه و آله داشتند .
پس از سپرى شدن عصر صحابه ، عصر « تابعين » آغاز شد . قرن دوم پس از هجرت ، عصر تابعين ناميده مىشود . در عصر تابعين ، جمعآورى و تأليف كتب و نشر علوم در ميان مسلمانان آغاز شد .
در عصر تابعين ، مسلمانانْ علوم مختلف را جمعآورى كردند و فرهنگ اسلامى شكوفا شد . در اين دوره ، علم كلام ، علوم مختلفِ قرآنى ، علم فقه ، علم اصول دين ، علم احتجاج ، دانش بهداشت ، طب و علوم مختلف عقلى در ميان مسلمانان شكوفا شد .
در اين ميان ، شيعيانْ يك امتياز ويژه داشتند . شيعيان از ابتدا دريافته بودند كه براى شناختنِ احكام شرعى بايد به اهلبيت پيامبر صلى الله عليه و آله مراجعه كنند . از اين رو ، شيعيان فكرشان راحت بود و در فهم و يادگيرىِ احكام شرعى دچار اضطراب نبودند . در قرن اول هجرى براى يادگيرى احكام شرعى به حضرت على بن ابى طالب عليه السلام ، امام حسن مجتبى عليه السلام ، امام حسين عليه السلام ، امام سجاد عليه السلام و حضرت امام محمد باقر عليه السلام مراجعه مىكردند و احكام دين را از آنها مىآموختند .
حضرت امام صادق عليه السلام در سال 80 ه . ش . متولد شدند و در سال 148 ه . ش .
به شهادت رسيدند . دوران پر تلاشِ عمر ايشان ، مصادف با اوايل قرن دوم هجرى بود .
حضرت امام صادق عليه السلام اولين حوزهء علميهء شيعه را تأسيس كرد . ايشان فعاليت علمى و فرهنگى را بر فعاليتهاى اجتماعى مقدّم ساخت . حوزهء علميهاى كه امام صادق عليه السلام تأسيس كرد ، چهار هزار نفر شاگرد داشت كه همگى محقق ، مصنف و مؤلف بودند .
امام صادق عليه السلام به شاگردان خود ، علوم قرآنى ، دانش فقه ، علم كلام ، علوم مختلف عقلى ، علوم تجربىِ مختلف و دانش مجادله و
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 470
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٧٠