دستگير مىكردند .
با اينكه حضرت امام حسن عسكرى همواره از سوى بنى عباس تحت نظر بود ، مدتها ايشان را از مدينه به سامرا كه مركز نيروهاى نظامى آنان بود ، تبعيد كردند تا بهتر بتوانند مواظبِ ايشان باشند .
با وجود اين ، بنى عباس آرامش نمىيافتند .
امام حسن عسكرى عليه السلام را كه در خانهء خود تحت نظر بود ، دستگير كردند و به زندان انداختند . بسيار به ايشان سختگيرى مىكردند .
بدترين و شقىترين زندانبانان و مزدوران خود را بر ايشان مسلط مىكردند كه هر چه مىتوانند بيشتر مواظبِ ايشان باشند .
حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام در سنّ بيست و هشت سالگى يا حد اكثر - بنا بر بعضى از تواريخ - در سنّ سى سالگى به شهادت رسيدند . با وجود تمام مراقبتها ، فشارها و شكنجههايى كه بنى عباس به حضرت امام حسن عسكرى وارد مىكردند ، ايشان همواره مشغولِ ترويج اخلاق و فضيلت بودند .
مردم ، امام حسن عسكرى عليه السلام را به عنوان يك معلم روحانى ، معلم اخلاق و فضيلت و دانشمند بزرگِ زمان مىشناختند . افزون بر اين ، مردمْ ايشان را به عنوان سياستمدارى بسيار عميق مىشناختند . در مسائل سياسى و اجتماعى ، چشم اميدشان به حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام بود .
رفت و آمد به منزل حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام ، به شدت از سوى مأموران امنيتىِ حكومت بنى عباس مراقبت و كنترل مىشد . افرادى كه مىخواستند به منزل ايشان بروند و با ايشان ملاقات كنند ، به وسيلهء مأموران امنيتىِ بنى عباس دستگير مىشدند .
يكى از راههاى ارتباطِ پنهانىِ مردم با حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام ، مكاتبه و نامهنگارى بود . در دورهء حيات حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام يا كمى پس از آن ، فردى به نام « خيبرى » زندگى مىكرده است . وى برخى از نامههاى حضرت امام هادى و حضرت امام حسن عسكرى عليهما السلام را در كتابى به نام مكاتبات العسكريَّين جمعآورى كرده است .
نامههاى موجود در اين كتاب ، لبريز از مسائل اجتماعى ، سياسى ، تربيتى ، اخلاقى و علمى است .
چنان كه مرحوم مجلسى نوشته است ، اسحاق كِنْدى شروع به نوشتن كتابى به نام تناقضات القرآن نمود . در همين هنگام ، تعدادى از شاگردان كِنْدى با امام حسن عسكرى عليه السلام ملاقات كردند .
آن حضرت به شاگردان كِندى فرمودند :
پيامى براى كِندى دارم . كدام يك از شما پيام مرا به او مىرساند ؟ يكى از آنها گفت :
اگر امرى داريد بفرماييد ؛ من پيام شما را به او مىرسانم .
حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام فرمودند :
به كِندى بگو : تو كه بعضى معانى را از قرآن برداشت مىكنى و آن معانى را كه برداشت كردهاى با يكديگر متناقض مىبينى ، آيا يقين دارى كه معناى آيات قرآن ، همين است كه تو فهميدهاى ؟ يا اين معانى را با ظن و شك و ترديد به آياتِ قرآن نسبت مىدهى ؟
اگر يقين ندارى كه معناى آيات قرآن ، همين است كه تو برداشت كردهاى ، به افرادى كه شايستگىِ علمى دارند ، مراجعه كن و از آنها بپرس . شايد آن آيهء مورد نظر ، هيچ تناقضى با معناى ساير آيات قرآن نداشته باشد .
اما اين پيام مرا به گونهاى به كِنْدى نگو كه او موضعگيرى كند . در يك جلسهء انس و در هنگامى كه سرِ حال است و عصبانى نيست و اوقاتش تلخ نيست ، اين مطلب را به او بگو .
آن شاگرد كِنْدى كه مأمور ابلاغ پيامِ امام حسن عسكرى عليه السلام بود ، پس از مدتى در نامهاى خطاب به آن حضرت نوشت : من پيامِ شما را در وقت بسيار مناسبى به اسحاق كِنْدى
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 399
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٩٩