ذلِكَ نِعْمَةٌ مِنَ اللَّهِ عَلَيْكَ فَتُكْرِمَها وَ تَرْفُقَ بِها وَ انْ كانَ حَقُّكَ عَلَيْها اوْجَبَ فَانَّ لَها عَلَيْكَ انْ تَرْحَمَها لِانَّها اسيرُكَ وَ تُطْعِمَها وَ تَكْسُوَها وَ اذا جَهِلَتْ عَفَوْتَ عَنْها . » « 1 »
[ اما حق زن [ بر شوهر ] اين است كه بدانى خداوند عَزّ و جَلّ ، زن را سبب و مايهء آرامش و مونس تو قرار داده است . پس [ بايد ] بدانى كه زنْ رحمت و نعمت خداوند براى توست و [ به همين سبب ] او را اكرام نمايى و با او با نرمخويى رفتار كنى . هر چند كه حقّ تو بر او واجبتر است ، اما بر تو واجب است كه به او محبت ورزى ، زيرا او اسير توست ( اختيار او در دست توست ) . و [ بايد كه ] او را غذا و پوشاك دهى و هر گاه كه كارى جاهلانه از او سر زد ، او را ببخشايى . ]
امام سجاد عليه السلام مىفرمايد : زن ، مونس مرد و موجب آرامش روح و خيال اوست .
پس مرد حق ندارد كه به عنوان يك كارگر زيردست يا اسير ذليل يا وسيلهء شهوت به زنش بنگرد .
زن مايهء آرامشِ روح مرد است كه هر گاه در اثر كار يا مشكلات مختلف ، خسته و كوفته شده يا اعصابش ناراحت باشد ، با قرار گرفتن در كنار همسرش ، آرامش جسمى و روحى مىيابد .
بنا بر اين وقتى اسلام مىگويد : وظيفهء خانهدارى بر عهدهء زن است ، هرگز اسلام يك تبعيض ظالمانه عليه زن ، مرتكب نشده است .
اسلام نمىخواهد بگويد : زن در خانواده ، كارگر شوهر است و داراى حقوق اجتماعى نيست ؛ بلكه اسلام مىگويد : زن عزيز و محترم و ارجمند است ؛ اما وظايف زن و مرد در مقابل خانواده ، يكسان و مشابه نيستند .
مرد هنگامى كه به زنش نگاه مىكند ، بايد متوجه باشد كه زن رحمت و نعمت خداوند براى اوست . بايد به چشمِ لطف خداوند به زن نگاه كنيم و در صحبت كردن ، پاسخ دادن و برآوردن خواستههايش و در همهء زندگى به او احترام بگذاريم .
در برخوردمان با يك شخصيت بزرگ ، يك ميهمان عزيز يا يك استاد گرامى ، چگونه برخورد مىكنيم ؟ با زن نيز بايد همان گونه برخورد كرد و او را اكرام نمود .
اكرام به زن و بزرگداشت او ، بايد آميخته با محبت باشد . مرد بايد زنش را از اعماق قلب ، از درونِ فكر و احساسش دوست داشته باشد و به او محبت بورزد .
زنها بايد بدانند كه همسران آنها نيز بر آنها حقّ رياستِ خانواده را دارند و آنها نيز بايد حقوق شوهرانشان را رعايت كنند .
يكى از حقوق ديگرِ زن بر مرد اين است كه مرد بايد به همسر خودش مهر و محبت بورزد .
در روابط عاطفى ميان زن و مرد ، مرد بايد احساس و ابراز عاطفه و محبتِ بيشترى بكند .
همچنين مرد بايد پوشاك و غذاى مناسب براى همسرش تأمين كند .
هر گاه زن مرتكب خطا يا اشتباهى شد ، مثلًا غذا را بدمزه پخت يا غذايش سوخت و امثال اين موارد ، نبايد اشتباهات زن را به رخِ او كشيد و او را ناراحت كرد ، بلكه بايد او را بخشيد .
شاعران فارسى زبان ، در مورد مقام و حقوق مادر ، شعرهاى بسيار شنيدنى ، زيبا و لطيفى سرودهاند ؛ اما وقتى انسان تعبيرهاى آنها را با اين روايت مقايسه مىكند ، متوجه مىشود كه عباراتِ اين روايت در بارهء حقوق مادر ، بسيار والاتر و ارزندهتر است .
حضرت امام سجاد عليه السلام در همين روايت در بارهء حقوق مادر فرمودهاند :
« وَ امَّا حَقُّ امِّكَ فَانْ تَعْلَمَ انَّها حَمَلَتْكَ
هامش
( 1 ) - ر . ك : مجلسى ، محمدباقر ، بحار الانوار ، ج 74 ، ص 5 .