به ياد آورد و نماز گذارد « 1 » ؛
15 - نوح در هنگام طوفان گفت : به نام خدا بر آن سوار شويد و هنگام حركت و توقف كشتى ، ياد او كنيد « 2 » ؛
16 - سليمان نامه خود را به بلقيس با اين جمله آغاز نمود « 3 » ؛
17 - كسى كه مانع مساجد خدا گردد و نگذارد در آنها نام خدا را به ياد آرند ، از همه كس ظالمترست . « 4 »
قرآن با اين آيات ، اين جمله زيبا و شعار محكم را در ميان مردم رواج داد ، و خداوند را از گوشه عزلت و انزوا ، كه عربها براى او تهيه ديده بودند ، بيرون آورد و همه كارها را به دست او داد و خدايان ساختگى كه به زعم عربها هر يكى به گونهاى اختيارات را در دست گرفته بودند ، و زمين را مقهور و فرمانبردار كرده بودند - و در پندار اينان اگر خدا كارى انجام مىداد ، كارى بود كه بتها مىخواستند - بر اين همه قلم بطلان كشيد و خداوند را در عرش خدايى مستقر و استوار دانست .
چند نكته در مورد بسم الله
اين جمله زيبا در تفاسير به تدريج مورد بحث و گفتگوى زيادى واقع شد كه چند نمونه را يادآور مىشويم :
سخن اول : هنگامى كه قرآن را ورق مىزنيم مىبينيم كه جمله
هامش
( 1 ) . همان ، آيه 14 - 15 .
( 2 ) . سوره هود ، آيه 41 .
( 3 ) . سوره نمل ، آيه 30 .
( 4 ) . سوره بقره ، آيه 114 .