همسر يا همسران ديگرش فرزند يا فرزندانى دارد ، همسر يا همسرانش يك هشتم از اموال او را به ارث مىبرند .
مِّن بَعْدِ وَصِية تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَينٍ ؛ و اين تقسيم اموال بايد پس از عمل به وصيت يا پرداخت ديون باشد .
قبل از نزول اين آيات و در زمان عرب جاهلى ، نه تنها به زن چيزى به عنوان ارث نمىدادند بلكه اگر فرزندى نداشت ، پسر زنِ ديگر ، او را براى خود بر مىداشت و زنِ پدر را مانند مال پدر تصاحب مىكرد . پيامبر اكرم ( ص ) فرمودند : زن كالا نيست ، بلكه انسان است و ارث مىبرد ، منتها با توجه به مصالحى كه اجمالًا عرض شد ، نسبت به مرد ارث كمترى مىبرد . « 1 »
در مورد ارث زن از شوهر اين مسأله مطرح مىشود كه آيا زن از تمام تركه ارث مىبرد يا از بعض آن ؟ ظاهر آيه اين است كه از تمام آن ارث مىبرد ، يعنى از زمين ، خانه ، باغ و مزرعه . اما مشهور علماى شيعه - رضوان الله تعالى عليهم - مىگويند زن از زمين ارث نمىبرد و فقط از اعيان ارث مىبرد . « 2 »
برخى معتقدند حكم زنى كه اولاد دارد با زنى كه فرزند ندارد تفاوت دارد . « 3 » ممكن است زنى عمر خود را در خانه شوهر گذرانده و صاحب اولاد هم شده است ؛ اما يك وقت زن جوانى است كه فاقد اولاد
هامش
( 1 ) . راوندى ، فقه القرآن ، ج 2 ، ص 347 ؛ طبرى ، جامع البيان ، ج 4 ، ص 349 .
( 2 ) . كلينى ، الكافى ، ج 7 ، ص 127 ؛ شيخ طوسى ، الاستبصار ، ج 4 ، ص 152 ؛ امام باقر : النساء لايرثن من الارض و لا من العقار شيئا .
( 3 ) . محقق حلى ، شرايع الاسلام ، ج 4 ، ص 34 .