عدهاى همانند مجاهد بر اين باورند كه اين سوره در مدينه نازل شده است . « 1 » اما حسين بن فضل آن را لغزشى از مجاهد مىشمارد . « 2 »
برخى هم گفتهاند نصف آن در مكه و نصف ديگر در مدينه نازل شده است ، « 3 » ولى به نظر اين قول ضعيف و بدون دليل مىباشد . واحدى مثل بسيارى از دانشمندان ديگر بعيد مىداند كه پيامبر اكرم طى ده سال اقامت خود در مكه ، نماز را بدون فاتحه خوانده باشد . « 4 »
اسامى سوره حمد
از نظر گروهى اين سوره به خاطر شرافت و فضيلتى كه دارد دو بار بر پيامبر اكرم ( ص ) نازل شده است و به همين خاطر براى سوره حمد اسامى بسيارى بيان كردهاند .
1 ) فاتحة الكتاب ؛ زيرا كتابت مصحف با اين سوره آغاز شد و قرآن با اين سوره قرائت مىشود و نماز هم با اين سوره آغاز مىشود .
2 ) سورة الحمد ؛ زيرا در اين سوره حمد و ستايش خداوند بيان شده و با عبارت الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ آغاز شده است .
3 ) ام القرآن يا ام الكتاب ؛ زيرا اين سوره اساس و اصل قرآن است و مادر و ام هر چيز ريشه آن مىباشد .
4 ) الوافية ؛ زيرا در نماز نمىتوان اين سوره را تقطيع كرد بر
هامش
( 1 ) . على بن محمد ، النكت و العيون ، ( تفسير الماوردى ) ، ج 1 ، ص 45 .
( 2 ) . ر . ك : زركشى ، البرهان ، ج 1 ، ص 194 .
( 3 ) . سيوطى ، الاتقان ، ج 1 ، ص 46 .
( 4 ) . واحدى ، اسباب النزول ، ص 13 .