ماه همه شيران ولى شير علم * حمله مان از باد باشد دم بدم
حمله مان پيدا و نا پيداست باد * جان فداى آن كه ناپيداست باد
فطرى بودن حس دينى اخيراً در نوشتهها و گفتهها ، زياد به چشم مىخورد ، حتى از طرف بعضى نويسندگان و متفكرين غرب به عنوان يك عقيده و رأى اظهار شده است ، ولى تا آنجا كه ما سراغ داريم پيش از قرآن كسى به اين حقيقت متوجه نبوده و قرآن است كه براى اولين دفعه پرده از روى اين حقيقت برداشته و بشر را به يكى از عالىترين غرايزش كه مدتهاى مديد از آن غفلت داشت متوجه ساخته است .
دين و فطرت « 1 »
اعتقاد به وجود خدا و تسليم و خضوع در پيشگاه عظمت او ، حقيقتى است كه انسان از دو راه به آن رسيده است :
1 - راه استدلال كه مربوط به عقل است .
2 - راه غريزه و احساسات دينى كه مربوط به سرشت و فطرت است ، بلكه مىتوان گفت ، پيش از آن كه دستگاه عقل از روى اين حقيقت پرده بردارد ، دل و وجدان انسان ، از آن آگاهى كامل داشته است .
در مقاله گذشته راجع به فطرت سخن گفتيم ، چون آن مقدار
هامش
( 1 ) . اين مقاله در شماره چهارم مجله مكتب اسلام كه در فواصل اسفند 1337 و فروردين 1338 . ش منتشر شده ، درج گرديده است .