تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 184

مساهمون:

ص١٨٤
مىشود ، يعنى زمانى نبوده و بعد از مدتى دوباره نابود مىشوند . مطلب ديگر اين كه ، يكى از اوصاف خداوند قديم و ازلى بودن ذات اوست كه همان سرمدى بودن مىباشد . در عالم هستى ، نظامى به نام نظام عليت حاكم است ، به اين معنا كه هر حادثه‌اى كه در جهان رخ مىدهد داراى علّتى است ، حتى معجزات . از ديدگاه مسلمين علت معجزات خداوند سرمدى است و اوست كه اين معجزات را با حذف علل واسطه به پيامبران مىدهد . حال اگر قائل به اعجاز شديم اين به معنى انكار نظام عليت نيست ، بلكه به معناى ناديده گرفتن علل واسطه است و در نظر گرفتن علة العلل . اعجاز نه منكر محالات است و نه منكر نظام عليت بلكه هر دو را قبول دارد منتها با اين فرض كه علل واسطه را حذف مىكند ، همانند بينايى كور بدون عمل جراحى يا نزول قرآن بدون تلاش و درس خواندن .

نظريه صرفه

برخى از محققان ، اعجاز قرآن را با نظريه صرفه قابل تحليل دانسته‌اند . از ديدگاه اين گروه خداوند بشر را از آوردن مثل قرآن منصرف مىكند ، يعنى بشر توانايى آن را دارد كه مانند قرآن را بياورد ولى خداوند مانع آن مىشود . اين ديدگاه مستند خود را آيه 24 سوره بقره فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ وَلَن تَفْعَلُواْ و آيه 127 سوره توبه صَرَفَ اللّهُ قُلُوبَهُم مىداند . در اين كه خداوند چگونه مانع مىشود ، سه تفسير وجود دارد : الف . مراد از صرفه اين است كه خداوند انگيزه بشر را از معارضه